مقدماتی درباره حافظه و نقش آن در تفکر طراحی

زهره تفضلی

دوره 23، شماره 1 ، فروردین 1392، ، صفحه 17-30

چکیده
  این مطالعه بخشی از پژوهش مفصل تری درباره ی «نسبت میان معمار و تاریخ» است. در مقاله حاضر در جستجوی چگونگی حضور تاریخ در تفکر و ذهن معمار، به دانش پیشینی و از آن طریق به موضوع « حافظه» توجه شده است. اندیشیدن به موضوع حافظه در تاریخ تفکر انسان، چه در فلسفه و چه در علم، همواره از طریق مدل یا استعاره بوده است.از این رو مروری اجمالی ...  بیشتر

نسبت مهارت« توصیف کلامى » تربیت دانشجویان معمارى و تربیت دانشجویان معمارى

آزاده خاکى قصر؛ حسین پورمهدى قایم مقامى

دوره 24، شماره 3 ، مهر 1393، ، صفحه 17-30

چکیده
  توصیف کلامى یک بنا، مهارت بیان فهم آن بر محمل کلمات است. در آموزش دانشجویان در دانشکده هاى معمارى بر تربیت تصویرى دانشجویان تأکید به جایى دارند، در حالى که بر تربیت کلامى آ نها کمتر توجه می شود. قبل از آنکه بنایى را دانشجویانِ معمارى طراحى کنند، توصیف کلامى آن ها را در معرفى بر قالب کلمات به مخاطب توانمند می کند. در سطح دیگر، پروژه هاى ...  بیشتر

منازل آموزش طراحى معمارى1 (بر مبناى یک تجربه)

عاطفه کرباسى

دوره 21، شماره 3 ، مهر 1390، ، صفحه 17-26

چکیده
  این مقاله حاصل تأمل در گزارشى شامل ثبت فرایند تدریس درس کارگاه طرح معمارى سه با موضوع« طراحى مدرسه » است. از جمله نتایج راهبردى ثبت این فرایند کشف گام هاى اصلى هدایت طرح یا منازلى براى آموزش طراحى معمارى در کارگاه است که، همة مسیر طراحى از ابتداى تأمل در موضوع تا عرضة نهایى را در بر مى گیرد. معرفى این منازل و جان مایة اصلى هر منزل، ...  بیشتر

نقش فضای ارتباطی در دستیابی به واحدهای مسکونی انعطاف پذیر

آیدا رسولی ثانی آبادی؛ مریم فرهادی؛ علی غفاری

دوره 27، شماره 1 ، فروردین 1396، ، صفحه 17-36

چکیده
  مسکن انعطاف‌پذیر از موضوعاتی است که امروزه توجه معماران معاصر را به خود جلب کرده است. دستیابی به مسکنی که بتواند در طول چرخة زندگی پاسخ‌گوی نیازهای متعدد و متغیر کاربران باشد، از بعد اجتماعی و اقتصادی می‌تواند بسیاری از مسائل مسکن امروز را حل کند. فاکتورهای بسیاری در طراحی مسکن منعطف تأثیرگذار است. یکی از این فاکتورها فضای ارتباطی ...  بیشتر

بررسی مقولات کلیدی در ادبیات معماری معاصر ایران: 1325-1394ش1

حمیدرضا پیشوائی؛ زهرا میرزائی؛ سینا زارعی حاجی‌آبادی

دوره 30، شماره 2 ، تیر 1399، ، صفحه 17-44

https://doi.org/10.29252/soffeh.30.2.17

چکیده
  از حدود هفتاد سال پیش تا امروز دربارۀ معماری معاصر ایران متن­هایی به زبان فارسی نوشته شده است. پژوهش حاضر دربارۀ این ادبیات و مقولاتِ کلیدیِ مندرج در آن است. به بیان دقیق­تر، در پژوهش حاضر هدف بررسی مهم­ترین مقولات طرح­شده در ادبیات معماری معاصر ایران در طی سال­های 1325 تا 1394ش است. برای نیل به این هدف، 389 منبع از مهم­ترین منابع ...  بیشتر

مقدمه اى بر برنامه ریزى معمارى

کامبیز نوائى

دوره 22، شماره 3 ، مهر 1391، ، صفحه 19-28

چکیده
  براى ارتقاى دانش برنامه ریزى معمارى و افزایش اعتبار آن، انتشارمقاله و کتاب، با لحن و بیانى آشنا براى ما معماران ایرانى، ضرورى است. مقالة حاضر به این نیت تألیف شده است و با اتکا به متون ارزشمندى، که مخصوصاً در طى دو دهة گذشته انتشار یافته، تلاش شده است تا بدین روش، مقدم هاى براى ورود علاقه مندان به این موضوع فراهم آورده شود؛ و مطالب تفصیلى ...  بیشتر

از شکل تا وجه (تعمقی در واژگان دلالتگر ظاهر اثر، در حوزه معماری)

الهام بختیاری منش

دوره 23، شماره 2 ، تیر 1392، ، صفحه 19-30

چکیده
  سطح مفهوم کلمه ها در انعکاس دیدگاههای معرفتی، ضرورت توجه به واژگان را در حوزه معماری باید بازبینی و تثبیت شوند، واژگان اشاره کننده به ظاهر اثر هستند.اهمیت این واژگان به دلیل تأثیر فهم از ظاهر بر محصول متعین تولید شده است.این واژگان در صورت تدقیق انعکاس دهنده دیدگاهها در خصوص ظاهر در عرصه معماری هستند و به این ترتیب یکی از ابزارهای ...  بیشتر

تعامل بین ایده یابى و پردازش ایده در تفکر طراحى معمارى

حمیدرضا شریف؛ حمید ندیمى

دوره 23، شماره 3 ، مهر 1392، ، صفحه 19-26

چکیده
  از پژوهش هاى صورت گرفته در زمینة طراحى چنین برمى آید که فرایند طراحى را مى توان شامل دو فرایند اصلى ذهنى دانست، یکى « ایده یابی» و دیگرى «پردازش ایده». اما این سؤال مطرح است که آیا میان این دو مرحله نسبتى هست؟این مقاله و پژوهش پشتیبان آن تلاشی برای یافتن رابطة تعاملى میان دو فرایند ذهنى ایده یابى و پردازش ایده، با سود بردن ...  بیشتر

تأملى بر نقش دانش شخصى از موقعیت طراحى در شکل گیرى مولدهاى اولیة طراحى

مریم کلامى؛ حمید ندیمى

دوره 24، شماره 1 ، فروردین 1393، ، صفحه 19-32

چکیده
  مولد اولیة طراح فکر، هدف، و ایدة ساختاردهنده اى است که او در ابتداى کار برمى گزیند و اقدامات طراحانة بعدى را به تبع آن انجام مى دهد . نقش مولد اولیه، این عامل آغازگر و توسعه دهندة طرح، از طرفى و همچنین پیچیدگى و چالش برانگیز بودن مرحلة شکل گیرى مولدها براى طراحان خصوصاً دانشجویان طراحى از طرف دیگر، پژوهش هاى مهمى را در حوزة طراحى پژوهى ...  بیشتر

معماری و کرختی محیطی

سارا رحمانی

دوره 25، شماره 1 ، فروردین 1394، ، صفحه 19-34

چکیده
  معماری بدون حضور مخاطب و واکنش فعال وی شکل نمی گیرد و برای امید به ارتقاء معماری محیط، نیازمند مطالعه واکنش های داوطلبان و استفاده از پس­خوراند آن در روند طراحی فضا هستیم. در میان انواع واکنش های مخاطب، واکنش غیرفعال او که نتیجه ناآگاهی، حساسیت نداشتن و بی تفاوتی نسبت به برخی وجوه محیط است و «کرختی محیطی» خوانده می شود، به دلیل ...  بیشتر

برآورد تابش کل خورشید روی سطح فتوولتائیک‌های یکپارچه با ساختمان نمونه موردی شهر تهران

راحیل وفائی؛ شهرام پوردیهیمی

دوره 25، شماره 2 ، تیر 1394، ، صفحه 19-36

چکیده
  توجه به مبحث انرژی چه به لحاظ آلودگی و چه از نظر محدودیت منابع از موضوعات اصلی دهه­های اخیر به شمار می­رود و ­باید تا حد امکان از اتلاف انرژی جلوگیری نمود. افزایش تقاضای انرژی در کنار نگرانی­های زیست­محیطی، شرایط مثبتی را برای استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مطرح کرده است و همراه با پیشرفت مداوم در فناوری این منابع متخصصان ...  بیشتر

سنجش رضایت محیطی دانش آموزان از مولفه های محیطی مدرسه مطالعه ی موردی چهار مدرسه نوساز و فرسوده ی ابتدایی در شیراز

محمدحسین ذاکری؛ صدیقه هنرمند

دوره 25، شماره 3 ، مهر 1394، ، صفحه 19-34

چکیده
  ارزیابی بناها، پس از ساخت و بهره برداری، یکی از روش های کاربردی در شناسایی مسائل طراحی برای طراحی های جدید است. در این گونه ارزیابی ها، سنجش رضایت کاربران در خصوص مولفه های محیطی، همواره جایگاهی کلیدی داشته است. هدف کلی از تحقیق حاضر، سنجش سطح رضایت دانش آموزان از وضع موجودِ چند نمونه از فضاهای آموزشی نوساز و فرسوده، برای شناساییِ ...  بیشتر

بررسی میزان اثر و نقش پوشش گیاهی بر متغیرهای تعیین کنندة آسایش حرارتی فضای باز مطالعة موردی: اقلیم گرم و خشک سیستان

جمشید داوطلب؛ محمدرضا حافظی؛ مرتضی ادیب

دوره 26، شماره 4 ، دی 1395، ، صفحه 19-42

چکیده
  فضای باز عرصه‌ای برای بسیاری از فعالیت‌های روزمره، و بهبود وضع زندگی در محیط‌های باز، یکی از مهم‌ترین مباحث معماران و شهرسازان است. پژوهش حاضر تلاش کرده است تا با توجه به ضرورت و نیاز روانی انسان به حضور در فضاهای باز و اهمیتی که در برقراری آسایش در این‌گونه فضاها یک برای حضور طولانی‌تر و با کیفیت‌تر افراد احساس می‌شود، ضمن بررسی ...  بیشتر

دربارۀ پدیدارشناسی در معماری

مصطفی پورعلی

دوره 21، شماره 1 ، فروردین 1390، ، صفحه 19-30

چکیده
  این نوشتار برآمده از پژوهشی دربارۀ ارتباط میان معماری و پدیدارشناسی است، یعنی همان مکتبی که تأثیر آن بر جریانات هنری امروز، به ویژه معماری پسامدرن، آشکار است. می دانیم که یکی از تأثیرات این مکتب فلسفی در حوزۀ مبانی نظری معماری، باز شدن باب مباحثی در پدیدارشناسی مکان، جایگاه بستر و زمینۀ اثر در طراحی معماری، و همچنین اهمیت یافتن مباحث ...  بیشتر

بررسی رابطة بین دید به بیرون اتاقها و پیکربندی فضاهای اداری بر رضایتمندی کارمندان از مطلوبیت این فضاها نمونة مورد مطالعه: ساختمان شهرداری منطقة 1 شهرداری تهران

محمدرضا نامداری؛ عاطفه کرباسی

دوره 27، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 19-36

چکیده
  از آنجایی که کارمندان زمان زیادی از عمر کاری خود را در فضاهای اداری سپری می‌کنند، بررسی رابطة بین مؤلفه‌های طراحی محیطی (نظیر دید به بیرون) در فضاهای اداری و رضایتمندی کارمندان می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای رضایت شغلی و بازدهی کاری آن‌ها داشته باشد. هدف در این تحقیق بررسی جوانب اثر‌ دید به بیرون از طریق پنجره‌های ساختمان بر میزان ...  بیشتر

وجوه و حدود دانش سازه در فرایند طراحی معماری

مجید احمدنژاد کریمی؛ مهدی محمودی کاملآباد؛ مریم عظیمی عظیمی

دوره 28، شماره 2 ، تیر 1397، ، صفحه 19-32

چکیده
  شناخت دانش سازه یک ضرورت ناگزیر در طول فرایند شکل دادن به فرم نهایی و همچنین ایجاد فضا در معماری است و ادغام سازه‌های خلاقانه، اقتصادی، و قابل اجرا در فرایند طراحی ساختمان‌ها همواره از موضوعات ضروری در معماری بوده است. سازه در زمینة معماری، که بخش جدایی‌ناپذیری از فضای معماری است، تنها با بررسی جنبه‌های مختلفی از دانش شناخته ...  بیشتر

علت کاوی چالشهای معماری صنعتی در ایران با تطبیق و تحلیل تجارب کشورهای هدف

علیرضا خضریان؛ محمدجواد ثقفی؛ اصغر ساعد سمیعی

دوره 29، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 19-36

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.2.19

چکیده
  صنعتی‌سازی ساختمان محصولی است سازمانمند، روشمند، و هدفمند و معنای آن استفاده از شیوه‌های مدرن با بهره‌گیری از تجهیزات و مصالح مدرن است. در این روش، شاخصه‌های کیفیت، زمان، و هزینه همواره مهم‌ترین خواسته‌ها در کشورهای بهره‌مند از شیوه‌های صنعتی ساخت محسوب می‌شوند. از این رو، جلوه‌های تجلی آن را می‌توان در سیاست‌گذاری ...  بیشتر

پیوندهای معنایی معماری و موسیقی تأملی بر قدر مشترک معماری و موسیقی ایرانی

فرهاد شریعت راد

دوره 29، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 19-38

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.4.19

چکیده
  موسیقی هنری است انتزاعی که می‌تواند در ایجاد رابطه با عالم معنا نقش داشته باشد و معماری هنری کاربردی است که علاوه بر تأمین نیازهای جسمی انسان، می‌تواند پاسخ‌گوی نیازهای روحی او نیز باشد و معانی متعالی را انتقال دهد. هر دو در وادی هنر دارای اشتراکاتی صوری و معنایی، یا به تعبیر نگارندۀ این مقاله، کمّی و کیفی هستند؛ به گونه‌ای که بسیاری ...  بیشتر

میانجی‌ها و ناممکن‌هایِ دلوزیِ سوژه، معماری، و فضا از ساختارمندی تا ساختارشکنی آیزنمن

مهتاب سلیمانی الموتی؛ حسین اردلانی

دوره 32، شماره 4 ، دی 1401، ، صفحه 19-36

https://doi.org/10.52547/sofeh.32.4.19

چکیده
  ناممکن­ ها نیروهایی بالقوه هستند که می‌روند تا بالفعل شوند و در آستانۀ ایجاد و صیرورتند. میانجی‌ها نیز نقش میانجیگری و میانه‌ای بین بالقوه و بالفعل بودن هر امری دارند و ایجادکنندۀ آفرینش هستند. این آفرینش به‌خوبی در آثار معماری مشهود است. نوشتار حاضر برای فهم بهتر این مفاهیم، بر ساختار معماری آیزنمن متمرکز است و برای پاسخ‌گویی ...  بیشتر

نگاهى به گزینش متمرکز کارشناسى ارشد معمارىتجربة گزینش نیم همتمرکز سال 1383 در دانشگاه شهید بهشتى

زهرا طاقى

دوره 22، شماره 2 ، تیر 1391، ، صفحه 21-30

چکیده
  گزینش دانشجو در تحصیلات عالى و به تبع آن تحصیلات تکمیلى موضوع مهم و بحث برانگیزى است. امرى که هم به دلیل ماهیت موضوع و هم با نظر به شرایط کشور گریزناپذیر و توجیه پذیر است. مهمى که همه رشته هاى تحصیلى از جمله معمارى را در بر مى گیرد. در حال حاضر گزینش دانشجوى کارشناسى ارشد معمارى همانند رشت ههاى دیگر به صورت متمرکز است و سازمان سنجش آموزش ...  بیشتر

بازخوانى مفهوم مرکز

ضحى ندیمى؛ على محمدى؛ کاظم مندگارى

دوره 23، شماره 4 ، دی 1392، ، صفحه 21-34

چکیده
  مفهوم مرکز از جمله مفاهیم بنیادینى است که بسیارى از نظریه پردازان حوزة هنر و معمارى، براى بسط آراى خویش، بدان رجوع کرده و به شناخت ابعاد گوناگون آن پرداخته اند. در این میان، سه تن از اندیشمندان این حوزه، کریستیان نوربرگ  شولتس، رودولف آرنهایم و کریستوفر الکساندر، هرچند از منظرهاى متفاوت به هنر و معمارى نظر افکنده اند، هر سه « ...  بیشتر

تقویت ادراک حسی متعادل در کارگاه «درک و بیان محیط»

الهام بختیاری‌منش

دوره 26، شماره 2 ، تیر 1395، ، صفحه 21-38

چکیده
  این نوشتار دربارۀ ضرورت به‌کارگیری همۀ حواس در ادراک محیط و لزوم تقویت این نوع ادراک در روند آموزش معماری است. دنیای مدرن، به دلیل طبیعتش، تأکیدی بیش از اندازه بر بینایی دارد و دیگر حواس را تضعیف کرده است. یکی از نتایج این تأکیدْ طراحی محیط‌هایی است که چیزی برای از نزدیک تجربه کردن ندارند و مخاطب را دور از خود نگه می‌دارند. در زمانۀ ...  بیشتر

مساجد معاصر و احیاى هویت قدسى

روح الله مجتهدزاده؛ زهرا نام آور

دوره 21، شماره 4 ، دی 1390، ، صفحه 21-32

چکیده
  مسجد از دیرباز در معماری اسلامی نقش قابل توجهی ایفا کرده است. به گونه ای که میتوان آنرا عصاره و چکیده معماری هر نقطه از جهان اسلام دانست. چنین نقشی فقط از این امر ناشی نمی شود که مساجد بیوت ا.. یا خانه های خدا ی مسلمانان است؛ بلکه به همان میزان از جایگاه اجتماعی و سیاسی مسجد در جوامع اسلامی و نقش آن در تکوین حیات اجتماعی مسلمانان نیز نشأت ...  بیشتر

جایگاه آموزش پایداری در معماری و ساختمان

سید محمدجعفر خاتمی؛ محمدحسن فلاح

دوره 20، شماره 1 ، فروردین 1389، ، صفحه 21-34

چکیده
  تحولات و پیشرفت های چند دهه اخیر موجب رشد سریع جمعیت جهان شده است و پیامدهای ناخوشایندی نیز برای محیط زیست داشته است. فعالیت های مربوط به ساخت و ساز چهل درصد از منابع و انرژی جوامع را مصرف می کند و به همین نسبت در آلودگی های زیست محیطی سهیم است. با توجه به اهداف معماری پایدار، با شناخت آثار مخرب این صنعت، می توان در هدایت پیشرفت های این ...  بیشتر

جستاری در کاربرد مفهوم «قابلیت» در طراحی و ارزیابی محیط ساختهشده

محسن محمدی؛ حمید ندیمی؛ محمودرضا ثقفی

دوره 27، شماره 2 ، تیر 1396، ، صفحه 21-34

چکیده
  مفاهیم متعددی در حوزة دانش روان‌شناسی محیطی مطرح گردیده که به تأثیر متقابل ساختار محیط و رفتار انسان می‌پردازند و از سوی دیگر بیانگر تأثیر الگوهای رفتاری بر طراحی محیطی مناسب هستند. یکی از مفاهیمی که در این زمینه کارایی فراوانی دارد، مفهوم «قابلیت‌» است که خاستگاه آن روان‌شناسی اکولوژیکی است و در رشته‌های طراحی از آن استفاده ...  بیشتر