آسمان به مثابه منظره؛ بررسى ارجحیت دید به آسمان از پنجره

سپیده مسعودى نژاد

دوره 23، شماره 3 ، مهر 1392، ، صفحه 27-44

چکیده
  در دهه هاى اخیر، در شیوه هاى رایج ساخت وساز در کلان شهرهایى چون تهران و ضوابط و مقرراتى که در امر معمارى و شهرسازى ملاک عمل بوده اند از عملکرد « دید » پنجره و منظرة قابل رؤیت ، آن غفلت شده است. به طورى که، دید پنجرة بسیارى از آپارتمان هاى مسکونى محدود به عناصر ساخته شده است، و از دید به منظره اى طبیعى و حتى دید به آسمان محروم هستند. اما ...  بیشتر

بررسی تاثیر معماری محیط مدارس بر شکل گری هویت دانش آموزان دوره دبیرستان یزد

محمد کاظمی؛ سیدمحمدحسین آیت اللهی

دوره 23، شماره 2 ، تیر 1392، ، صفحه 43-56

چکیده
  هویت شخصى، عنصر اساسى شخص، خودِ مستمر و پندارة درونى وذهنى، که شخص از خودش در جایگاه یک فرد دارد، تعریف میگردد.این مضمون در جهان معاصر، در پژوهشهاى مختلف، بررسى و کنکاش فراوان شده است. براى عملیاتى کردن و آزمودن این مفهوم، چهار پایگاه دستیابى، تعلیق، ممانعت، و پراکندگى معرفى شده و در این چهارچوب تأثیر عوامل مختلف بر شکل گیرى هویت شخصى ...  بیشتر

پژوهشى در طبیعت شناسى اخوان الصفا در نسبت با معمارى اسلامى ایران

سید ه زینب عمادیان رضوى؛ محمدمهدى فخرالدین تفتى

دوره 22، شماره 4 ، دی 1391، ، صفحه 5-14

چکیده
  مقالة حاضر در سه بخش تنظیم شده است. در بخش اول، به منظورشناخت اندیش ههاى اخوان الصفا (گروهى از متفکران قرن چهارم هجرى که دیدگاه آنان در خصوص طبیعت بر جها نشناسى متفکران اسلامى قرون بعدى تأثیرگذار بوده است)، اطلاعاتى کلى پیرامون هویت، مذهب، ویژگیهای رسائل، و اهداف آنها بیان میگردد. دربخش دوم، در خصوص اندیشه هاى اخوان الصفا دربارة طبیعت ...  بیشتر

در جستجوى معناى فضاى شهرىبه کمک علم هرمنوتیک؛بازشناسى معناى نهفته در میدان ساعت تبریز

مهدیه باقرزاده خسروشاهی

دوره 22، شماره 4 ، دی 1391، ، صفحه 38-54

چکیده
  ما در زندگى روزمره فضاهاى شهرى مختلفى را که حیات واقعى در آنها جریان دارد و صحنة واقعى حادثه است، تجربه مى کنیم. به این معنى که مکان ها با زندگى و تجربة شهروندان ارتباط مى یابند. درنتیجه تحلیل فضاهاى شهرى با توجه به اینکه بستر حیات مدنى شهر است، به رابطة بین مردم، فعالیت هاى آنان، و فضاهایى که خلق مى کنندیا در آن سکونت مى کنند، معطوف ...  بیشتر

تأثیر فناورى اطلاعات و ارتباطات بر ساختار فضایى شهربا رویکرد طراحى شهرى نوترکیب

محمدصادق سهیلی پور؛ على غفارى؛ امیر شفیعى

دوره 22، شماره 3 ، مهر 1391، ، صفحه 65-74

چکیده
  ساختار فضایى ایجاد فضا و مکانى مناسب براى شهرنشینان، زمانى میسّر خواهد بود که،طراحان شهرى درک به روز و به نسبت جامعى از واقعیت شهر و جامعة پیرامون خود داشته باشند. در این میان طراحى شهرى نوترکیب، پارادایمى است که چنین محتوایى را دنبال میکند. در واقع طراح شهرى نوترکیب به دنبال درک پدید ههایى است که امروزه بر روى شهر و ساختار فضایى از ...  بیشتر

مقالات علمى و مقالات علمى پژوهشى

شهرام پوردیهیمى

دوره 22، شماره 2 ، تیر 1391، ، صفحه 5-20

چکیده
  در یک نشریه، در نگارش مقالات اهداف متفاوتى دنبال مى شود، در نشریات علمى پژوهشى انتخاب مقالات بر اساس محتواى علمى پژوهشى آن ها، یعنى اصالت مباحث، عرضة یافته هاى جدید، و ابداعات صورت مى گیرد. در مقالات با هدف بررسى متغیرهاى مسئلة تحقیق، دیدگاه هایى در چهارچوب نظرى و روش هایى به منظور تحلیل یافته ها بیان مى شود، بنا بر این ساختارى نظام ...  بیشتر

ارزیابى میزان رضایت ساکنان از بازسازى مساکن روستایى استان لرستان پس از زلزلة فروردین سال 1385

علیرضا فلاحى؛ عبدالمجید خورشیدیان

دوره 22، شماره 2 ، تیر 1391، ، صفحه 95-106

چکیده
  تجارب نشان مى دهد که، على رغم تلاش هاى صورت گرفته براى ارتقاى برنامه هاى بازسازى پس از وقوع سوانح، غالباً این برنامه ها پاسخ گوى نیازهاى اساسى آسیب دیدگان نیست و باید به طور اساسى بازنگرى شوند. از جمله مهم ترین شیوه هاى ارتقاى برنامه هاى بازسازى، ارزیابى پس از اجراى آن ها است. با این ارزیابى، که هدف آن یادگیرى است، و در پى آن، با بررسى ...  بیشتر

دشوارى هاى فراروى مرمتِ باغِ تاریخىِ ایرانى

رضا ابوئى؛ حمیدرضا جیحانى

دوره 22، شماره 2 ، تیر 1391، ، صفحه 107-117

چکیده
  باغ تاریخى جداى از غناى طبیعى، که ممکن است در بطن خود داشته باشد، به دلیل ارزش هاى فضایى کالبدى و تاریخى فرهنگى نیازمند صیانت و حفاظت است. در عین حال این گونة فضاىِ طرح اندازى شده، به دلیل برخى تفاوت ها با گونه هاى دیگر یا دست کم برخى ویژگى هاى ماهوى خود، از جمله حضور گستردة عناصر زنده و رشدکننده و وابستگىِ فراتر از استقرار بر زمین و ...  بیشتر

زبان الگو و روانشناسى شناختى

حمید رضا شریف؛ فاطمه محمدعلى نژاد

دوره 22، شماره 1 ، فروردین 1391، ، صفحه 23-40

چکیده
  با بررسى دنیاى پیرامونى، قاعده مندى خاصى در نظام پیچیدة طبیعت و ذهن انسان ها دیده مى شود، که براى برقرارى نظم و تعادل در زندگى ضرورى است. از این رو تصمیم گیرى در شرایط متفاوت ملزم به ساده کردن پیچیدگى ها از لحاظ ذهنى و یافتن نوعى قاعده مندى در نظم و بى نظمى است تا از این طریق الگوهایى را شناسایى و به خاطر بسپارند، الگوهایى که کشف آگاهانة ...  بیشتر

معرفى سرداب هاى یزد و فضاهاى مرتبط با آن همراه تحلیلى از نگاه مفاهیم پایدارى

محمد کاظمى؛ سیدمحمدحسین آیت اللهى

دوره 22، شماره 1 ، فروردین 1391، ، صفحه 41-56

چکیده
  مفهوم پایدارى یکى از مفاهیم حائز اهمیت در جهان امروز است.در این مفهوم به نگرشى جامع و کلى براى ارتباط یافتن سه عنصراجتماع، اقتصاد، و محیط توجه خاص مبذول مى شود. در برخى از کشورهاى در حال توسعه به جنبه هاى محیطى و تکنولوژیکى پایدارى فارغ از عوامل اجتماعى و اقتصادى توجه مى شود. مفهوم پایدارى یا هر مفهوم دیگرى که وارد ادبیات (ذهن و زبان)هر ...  بیشتر

بهینه سازى مصرف انرژى در ساختمان هاى مسکونى اقلیم سرد(نمونة موردى: شهر اردبیل)

فاطمه هاشمى؛ شاهین حیدرى

دوره 22، شماره 1 ، فروردین 1391، ، صفحه 75-86

چکیده
  صرفه جویى در مصرف انرژى مبحث جدیدى در سطح جهانى نیست.اما در ایران به خصوص در بخش ساختمان اهمیت موضوع به تازگى روشن شده و اقداماتى اولیه در این راستا آغاز شده است. میانگین مصرف انرژى در ساختمان هاى ایران به ازاى هر متر مربع حدود310 کیلو وات ساعت در سال و 5/2 برابر مصرف کشورهای اروپایی در شرایط مشابه است از آن جا که 70%از ساختمان ها کاربری شان ...  بیشتر

مقایسة تطبیقى شکل گیرى و تکوین فضاهاى عمومى در شهرهاى حومه اى جنوب تهران(مطالعة موردى: ورامین، قرچک، اسلام شهر)

سید محسن حبیبى؛ نوید پورمحمدرضا؛ جواد عرفانى؛ سارا حمیده

دوره 22، شماره 1 ، فروردین 1391، ، صفحه 101-120

چکیده
  شناخت شیوه هاى زندگى انسان شهرى یا انسان در شهر، موضوعى است که در دهه هاى اخیر بدان توجه شده و پژوهش هاى انجام گرفته فارغ از خاستگاه فکرى و ایدئولوژیکى خود، به واکاوى و جستجو در این مفهوم و بازتولید مفاهیم و انگاره هاى مرتبط با آن پرداخته اند. در این میان آن چه بیش وکم بر آن توافق شده، تبلور جلوه هاى مدنى حیات انسان در فضاى عمومى است. ...  بیشتر

اولوی تبندی برنامه های شهرداری با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبیمطالعۀ موردی: شهرداری شهرستان سردشت

هیرش سلطان پناه؛ هیبت ا... صادقی؛ مهران محمدی

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  تحقیق در علوم برنامه ریزی و توسعه، علاوه بر همۀ آنچه در روش های تحقیق دیگر علوم انسانی مطرح و مورد استفاده است، نیازمند تکنکیهایی است که توان و امکان دورنگری، پی شبینی و درک و بیان فرایندهای پیچیده و پویا را نیز فراهم کند، علت آن این است که رو شها و تکن کیهای تحقیق در دیگر علوم انسانی و به خصوص علوم اجتماعی فراتر از «آنچه اتفاق افتاده ...  بیشتر

بررسی آثار مدرنیتۀ غرب بر شهرسازی ایران

رحمت محمدزاده

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  در این مقاله، به بررسی آثار مدرنیتۀ غرب بر شهرسازی ایران میپردازیم. مدرنیته از نظر مکانی، خاستگاهی غربی دارد؛ اما مفهوم خاصی ندارد و رویکردی به جنبه های متفاوت فرهنگ است که درعصر نوزایی مطرح شد. هدف آن هم تبیین توانایی انسان و تسلط صرفاً عقلانی بر خود و جامعه است. در چنین فضای فکری، قرن هجدهم شاهد ظهور انقلاب صنعتی بود و بنا بر ماهیت ...  بیشتر

معماری در عصر تغییر اقلیم

رفیعه فرشچی

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  بخشی از اشعۀ خورشید در برخورد با لایۀ اتمسفر زمین جذب و بخشی بازتابیده میشود. میزان جذب اشعۀ خورشید 70 درصد و میزان بازتاب آن 30 درصد است. این نسبت جذب و بازتاب موجب میشود دمای کرۀ زمین در حد مطلوب 15 + درجۀ سانت یگراد باشد. اما مطالعات و شواهد نشان میدهد که پس از انقلاب صنعتی، به دلیل انتشار بیش از حد گازهای گلخانه ای و مصرف سوختهای فسیلی، ...  بیشتر

از سرشک تا پارگیناطوار حضور آب در شهر به روایت متون نثر فارسی

مهرداد قیومی بیدهندی

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  آب، به ویژه در دیاری کم آب چون ایران زمین، جایگاهی مهم در تکوین و بقا و در صورت و حیات شهرها داشته است؛ اما در شناخت شأن آب در شهر ایرانی نمیتوان به همین محدودیت آب وهوایی بسنده کرد. آنچه جایگاه آب در شهر ایرانی را پدید آورده است مجموع های از عوامل است در دامنه ای از خیال و ذهنیت ایرانیان تا عوامل مادی و جغرافیایی. جایگاه آب در شهر ایرانی ...  بیشتر

سیالیّت معنا یی بنا

سیدامیر منصوری؛ مرضیه آزاد ارمکی

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  در این نوشتار از این لحاظ به بنا توجه شده که مورد استفادۀ مردم است و در ذهن آنان تفسیر میشود. در اینجا تأکید بر آن است که بر خلاف برخی پندار های معمول، معنای بنا سیال است. سیالیت معنایی بنا معلول تفاو ت گرو ههای اجتماعی مصر ف کنندگان و نیز دگرگونی کارکردهاست. در ادامه، انواع رمزگان بنا با استفاده از رویکردی نشان هشناختی بررسی میشود. همچنین ...  بیشتر

معرفی باغ تخت شیرازبر پایۀ اسناد مصور و مکتوب

حمیدرضا خوئی؛ محمدرضا گراوندپور

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  مطابق مدارک تاریخی «باغ تخت » را در اواخر قرن پنجم یا اوایل قرن ششم هجری، با نام «تخت قراچه » در شمال دشت «شیراز » و بر تپه ای در جنوب «باباکوهی » ساختند. این باغ در قرن نهم منبع الهام گورکانیان و معماران آنها بود. در زمان صفویان دریاچ های درپای آن وجود داشت. در اواخر عهد صفویان یا عهد زندیان، باغی و عمارتی در بالا و نهری بر دامنه و استخری ...  بیشتر

باغهای چهارگانه، ترجمان باورهای مقدس نمونۀ موردی فین

سیما منصوری

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  با غهای ایرانی گاه با ساختار چهاربخشی شکل گرفته اند و رمزهایی از حکمت و عرفان ایرانی و اسلامی در خود نهفته دارند. در بازگفت این اندیشه کوشید هایم رمزهای با غهای چهارگانه بر پایۀ باور مقدس را بگشا ییم. درک این رمزها با آگاهی از دانش حکمت در حوزۀ دریافت هایی از معانی چهار گوهر بنیادین ماده )خاک، آب، باد و آتش( و صناعاتی است که از این چهار ...  بیشتر

تأملی در معماری سنتی

ناهید صادقی پى

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  معماری سنتی اصطلاحی است که در صحبتهای بسیاری ازمعماران، مقال هها و کتا بها، بحثهای مطرح شده در دانشکده های معماری، موضوعات مطرح شده در گفت وگوها و همایشهای مربوط به معماری و امثال آ نها به کار میرود و همۀ شنوندگان مفهوم آن را می فهمند و در پاسخ گوینده سؤال نمی کنند معماری سنتی چیست؟ اما در پر سوجو از افراد متفاوت، متوجه م یشویم هر کسی ...  بیشتر

ظرفیت سنجی توسعۀ محله ای در فرایند توسعۀ پایدار شهری مطالعۀ موردی: محلۀ کلکت هچی یا راستهک‌وچۀ شهر تبریز

مجتبی رفیعیان؛ علی اکبر تقوایی؛ حسن وحدانی

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  امروزه توجه به ظرفی تهای توسع های درون مناطق شهری را به عنوان سیاست نوین و عمل یای در حوزۀ برنامه ریزی شهری پذیرفته اند. این توجه به ویژه با گسترش مفهوم توسعۀ پایدار شهری که درآن بهره گیری موثر و پایدار از ظرفی تهای توسعه ای رهاشده درون مناطق شهری )به صورت بافتهای ناکارامد و موسوم به فرسوده(را توصیه میکند، اهمیت مضاعف پیدا کرده است. مقالۀ ...  بیشتر

برنامه ریزی راهبردی توسعۀ فعالیتهای گردشگری منطقۀ پیر بکران

سیدمجتبی قاضی میرسعید؛ مهدی صفری

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  برنامه ریزی فعالیتهای گردشگری به چارچوب کلی نسبت میان انسان و طبیعت م یپردازد. در این زمینه محی طهای طبیعی و انسانی،و قابلیت ها و استعدادهای آنها، از جمله عواملی است که ارزیابی میشود و هر یک به صورتی نسبی نقش خود را در توسعه و رونق این فعالیت نشان م یدهد. هر یک از توا نها و منابع زیست محیطی که با فراغت انسان در رابطه است، به فعالیتهای ...  بیشتر

بررسی شیوه های طراحی سیستمهای فتوولتائیک یکپارچه با ساختمان

راحیل وفائى

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  در کشور ایران به سبب مشکلات منابع انرژ ی فسیلی )محدودیت وآلودگیهای زیست محیطی(،محدودی تهای برق رسانی،لزوم استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، و وجود منبع عظیم انرژی خورشیدی درسرتاسر ایران و ضرورت حداکثر بهره برداری از این انرژی، امروزه یکی از بهترین راههابه کار گیری سیستمهای فتوولتائیک به صورت«ساختما نهای یکپارچه با فتوولتائیک 2» است. ...  بیشتر

سنجش مهار تهای طراحی در آموزش معماری

سعید میرریاحی

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  در روش های جدید ارزیابی دستاوردهای دانشجویی، به ویژه پروژه های طراحی معماری، نظر دانشجویان، چه طراح و چه دیگران، بسیار مهم است. استفاده از شواهد مکتوب هم، برای ارزیابی دانشجویان، از نکات خاص ارزشیابی است. به کار گیری رایانه و افزایش همکاری و همفکری بین دانشجویان در مسیر یادگیری و پیشرفت آنان بسیار مؤثر است. شاید بتوان به دسته بندی ...  بیشتر

بررسی تحلیلی مسکن روستایی در ایران

محسن سرتیپی پور

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  مسکن و کالبد مناسب در روستاها، پس از انقلاب اسلامی، همواره تقاضای مردم و صاحب نظران و دغدغۀ دولتها بوده است.بررسی برنامه های توسعه پنج سالۀ پس از انقلاب مؤید این تقاضا و نشان دهندۀ روند رو به رشد و افزایش چشمگیر طر حهای بهسازی مسکن و ارتقای محیط کالبدی در روستاهاست. 2اما در کشور پهناوری مانند ایران که مناطقی گوناگون دارد، با تنوع جغرافیایی ...  بیشتر