پیام چلیپا بر سفالینه های ایران

گیسو قائم

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  در این نوشتار در پی یافتن پیام هایی هستیم که شاید نقش چلیپا برروی سفالینه های گذشتگانمان داشته باشد. نقوش روی سفا لها قطعاً حاوی پیامهایی است. تکرار نقش چلیپا بر روی سفالینه ها، محقق را بر آن داشت تا به دنبال یافتن سرچشمۀ این نقش و تأثیر آن در مفاهیم طراحی بناهای آن دوران کنکاش نماید. امید است با این نوشتار قدمی هر چند کوچک در راه شناسایی ...  بیشتر

ابراهیم سلطان و کتیبه نگاری

محمدصادق میرزا ابوالقاسمی

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  ابراهیم سلطان، نوادۀ تیمور، خوشنویس و کتیبه نگاری توانا بود و ازکتیبه هایش در بناهای شیراز بسیار یاد کرده اند. برخی از این کتیبه ها در بناهایی چون دارالصفا و دارالایتام و بقعۀ ظهیری بوده است که اکنون آگاهی چندانی از آنها در دست نیست. گویا او کتیبه ای هم برصفۀ آرامگاه سعدی نگاشته است. سه یادگاری رقم داراز این شاهزاده در کاخ تچر به جا ...  بیشتر

تنوع در طرح معماری با غهای تاریخی شیراز باغ ارم و باغ تخت و باغ جهان نما و باغ دلگشا

علی علائی

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  به گفتۀ محققان، باغ ارم و تخت و جهان نما و دلگشای شیراز از باغهای قدیمی ایران اند، با سابقه ای دستکم تا پیش از قرن هشتم. این ادعا نشانۀ اصالت این باغ ها است. اطلاعات و اخبار موجود از وضعیت و ترکیب این با غها تأملی موشکافانه تر در طرح آنها را ممکن کرده است. درک معماری این با غها، که از قدیم یترین نمونه های پابرجا در ایران اند، هم در شناخت ...  بیشتر

باغ های خراسان در تاریخ بیهقی

مهرداد قیومی بیدهندی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  متون فارسی از مهمترین منابع تاریخ معماری ایران است. در م یان این متون، تاریخ بیهقی در زمرۀ چند متن نخست ادب فارسی است. از کتاب مفصل ابوالفضل بیهقی دبیر، که در ا صل تاریخ آل سبکتگین نام داشته، امروزه فقط شش مجلد، از نیمۀ جلد پنجم تا نیمۀ جلد دهم، به دست ما رسیده است. این پاره با ماجرای مرگ محمود، جلوس محمد و سپس مسعود آغاز میشود و با ذکر ...  بیشتر

شناخت هویت شهری بندرعباس

محمد کمیلی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  انتقال معماری روز اروپا و امریکای شمالی به کشورهایی چون ایران پیامدها و عوارض ناگواری درپی داشته است. این تهاجم چنان سریع و گسترده بوده که گویی تیشه به ریشه خورده است. هرکس به نوعی و زبانی ناخشنودی خود را از این اتفاق بیان می دارد. در این میان یکی از شدیدترین مباحثه های رایج بین اهل حرفه از جمله شهرسازان اعم از برنامه ریزان و طراحان شهری ...  بیشتر

مشارکت زیست محیطی زنان برای توسعه پایدار شهری محله های یوسف آباد، نظام آباد شمالی ، و حشمتیه تهران

بتول مجیدی خامنه

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  بهره گیری از مشارکت زنان در برنامه های توسعه و حفظ محیط زیست یکی از بحث های تازه و در عین حال جدی اجلاس زمین (ریو) بوده است .اصل بیستم قطنامه این اجلاس بر مشارکت فعال زنان تاکید داشت. در دستور کار 21 از کلیه کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواسته شد در سیاست های کلی خود سهم بیشتر و موثرتری برای زنان در برنامه ریزی های توسعه (تصمیم گیری، برنامه ...  بیشتر

آماده سازی مناطق تاریخی و مناظر فرهنگی بم ، این میراث جهانی در خطر، برای مقابله با زلزله

علیرضا فلاحی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  پیام میراث فرهنگی مجموعه اطلاعاتی است که از گذشته به حال و سپس به آیندگان منتقل می شود. زلزله مخرب سال 1382 بم ، اگر چه تلفات و خسارات فراوانی به دنبال داشت، فرصت هایی برای اقدامات توسعه ای مربوط به کاهش خطر و آمادگی در بخش های برنامه ریزی کالبدی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی پدید آورد. به بیان دیگر، اگر چه زمین لرزه بخش اعظم مناطق تاریخی ...  بیشتر

تاملی در تبعات رشد کمی دوره کارشناسی معماری در دانشگاه های کشور

زهرا طاقی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  در سال 1378 دوره کارشناسی ارشد پیوسته معماری به کارشناسی پیوسته معماری تغییر یافت . این امر روند راه اندازی رشته معماری را در دانشگاه های شهرستان ها، که از سال 1368 آغاز شده بود، تسهیل و تسریع کرد، به نحوی که در سال 1386 جمعا تعداد 3209 دانشجو در دانشگاه های سراسری، دانشگاه های غیر انتفاعی ، دانشگاه آزاد و دانشگاه پیام نور در مقطع کارشناسی پذیرفته ...  بیشتر

طراحی و کاربرد مدل های فضایی ارزیابی و تحلیل آسیب پذیری لرزه ای در برنامه ریزی و مدیریت شهری

محمد حسین شریف زادگان؛ حمید فتحی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  آنچه زلزله را تبدیل به یک بلای طبیعی می کندعدم آمادگی کامل بشر در محیط های سکونتگاهی است و به این خاطر است که در کشورهای توسعه یافته ، مدیریت خطر پذیری زلزله بر مبنای برنامه ریزی شهری و منطقه ای شکل گرفته است. از سویی دیگر ، شاخص های متعددارزیابی آسیب پذیری لرزه ای و مدیریت خطرپذیری زلزله بر استفاده از مدل ها و تکنیک های گوناگون در زمینه ...  بیشتر

پل بازارهای تبریز

نیلوفر نواری؛ ساینا خلیل زاده؛ فرهاد تهرانی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  تبریز به سبب قرارداشتن بر مسیر موسوم به جاده ابریشم و راه های ارتباطی مهم شرقی – غربی و شمالی – جنوبی کشور ، همواره از جایگاهی ویژه برخوردار بوده چندان که در دوره های گوناگون پایتخت حکومت های ایرانی بوده است. مطالعه تاریخ توسعه شهر نشان می دهند که مهران رود حد شمالی شهر بوده است تا هنگامی که باتوسعه شهر در دوره آق قویونلوها، سوی دیگر ...  بیشتر

بن مایه های هنر اسلامی در اندیشه تیتوس بورکهارت

محسن سرتیپی پور

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  نگاهی به پژوهش های موجود در زمینه هنر و معماری اسلامی نشان می دهد که بسیاری از تحقیقات انجام شده دراین زمینه صرفا جنبه تاریخی و فرمال دارد که آن را برگرفته از هنر بیزانس ، ساسانی ، قبطی و ... دانسته اند. در میان این پژوهش ها، معدود دانشمندانی وجود دارند که با نگرشی محتوایی به هنر و معارف اسلامی پرداخته اند. در میان این افراد تیتوس بورکهارت ...  بیشتر

بررسی تاثیر انتخاب مستقیم شهرداران در بهبود شاخص های حکم روایی شهری ایران

عباس احمد آخوندی؛ ناصر برک پور؛ ایرج اسدی؛ میثم بصیرت؛ حبیب الله طاهر خانی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  در نظام مدیریت شهری ایران ، شهردار یا مدیر شهر را اعضای شورای شهر به طور غیر مستقیم بر می گزینند. به دلیل نقایص موجود در کاربرد این الگو در ایران ، نظام اداره شهر در ایران با مسائلی چون بی ثباتی سمت مدیر شهر، تفکیک نشدن رهبری سیاسی از مدیریت تخصصی ، ضعف رهبری سیاسی ، بی توجهی به موضوع نظارت و تعادل بخشی در روابط شورا و مدیر شهر و به تبع ...  بیشتر

تاثیر نور روز بر انسان فرایند ادارکی و زیست شناسی – روانی روشنایی روز

شهرام پوردیهیمی؛ فریبرز حاجی سید جوادی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  امروزه بار دیگر ، خورشید به مثابه منبعی لایزال ، پاک ، بی هزینه و هماهنگ با کلیه جنبه های زیست محیطی و روان شناختی انسان مورد توجه قرار گرفته است و استفاده روز افزون از آن در ساختمان ها، در دهه های اخیر موید ا ین نظر است این رویکرد که به خصوص بابحران های ناشی از کمبود انرژی آغاز شد، به تدریج و باافزایش دانش و یافته های بشری در زمینه تاثیرات ...  بیشتر

طراحی شهری سیاست گذار و طراحی شهری طرح ریز الگوهایی عملیاتی برای تدوین ابزارهای هدایت و کنترل در ایران

کورش گلکار

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  در دهه گذشته گرایش به طراحی شهری – دانش هدایت تحولات شهری در جهت ارتقای کیفی – با اقبال فزایندها ی در ایران روبه رو بوده است. طی این دوره ، به رغم ابهام در جایگاه قانونی و متولی رسمی طراحی شهری در کشور ، دستگاه ها و سازمان های متعددی با عقد قراردادهای گوناگون مسئولیت تهیه انواع پروژه ها را به طراحان شهری واگذار کرده اند. با وجود تعداد ...  بیشتر

مانی و تاثیر او بر هنر دوره خود

گیسو قائم

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  در این نوشتار در ابتدا به اختصار به زمینه زندگی مانی ، وضعیت سیاسی ، فرهنگی و مذهبی بین النهرین در زمان تولدش و خاستگاه طبقاتی او می پردازیم. سپس جهان بینی مانی ، عقاید او در مورد ادیان دیگر و خاستگاه کیش مانی را مطالعه خواهیم کرد و به صورت بسیار مختصر به حکمت عملی مانویان اشاره ای خواهیم کرد. محتوای کتاب های مانی و نحوه نگارش آنها و تاثیر ...  بیشتر

معماری و شهرسازی ایران در 1310-1320 ه. ش. اولین پژواک نوآوری نووارگی: الگوی تهران

سید محسن حبیبی؛ زهرا اهری

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  استقرار نهادهای اجتماعی نوین در دهه اول قرن چهاردهم خورشیدی زمینه ساز استقرار و تثبیت نیروهایی است که معتقد به سلطه نوآوری (مدرنیسم) هستند. این نیروها گسست از سنت های پیشین و نوپردازی(مدرنیزاسیون) از بالا در همه ابعاد را در دستور کارخود قرار می دهند. هنر معماری و شهرسازی از مهم ترین عرص های کاربرد تفکر نوآورانه است. رسوخ ارزش ها تکنیک ...  بیشتر

کوچی برای همیشه

سیدمحمد مرتضوی

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  برخی سکونتگاههای روستایی بر اثر عوامل گوناگون جا به جا می شوند. ممکن است بتوان این عمل را رفع یا از بروز آن ها پیش گیری کرد. با بررسی کلی روستاهای جا به جا شده در ایران و دیگر کشورهای جهان در می یابیم که اکثر سکونتگاه های جدید با مشکلات جدی زیادی رو به رو هستند. روستا پدیده ای است متعلق به مکانی خاص و با جا به جا کردن آن در حقیقت موثرترین ...  بیشتر

درآمدی بر مبنای الگوی تعامل انسان و محیط

حسن ذوالفقارزاده

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  مقاله حاضر بطور گذرا به تبیین مبانی تعامل انسان (طراح) و محیط می پردازد و با فرض اصالت شی ء محسوس (objective) در تعامل آغاز می شود و بعد از نقد اجمالی آن به بررسی اصالت ربط (relation) می پردازد. پس از بررسی نسبت، تناسب، نسبیت، تعلق(attachment) و در نهایت اصالت فاعلیت (subjective) در تعامل بین انسان و محیط، انسان (طراحی) ولایت مدار مختار را در نظام فاعلیت محور ...  بیشتر

اهمیت مرکز شهر و ضرورت توجه به آن و احیای آن

کریم حسین زاده دلیر؛ اردشیر جوادی اشکلک

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  مرکز شهرها بخشی از سرمایه های فرهنگی کشور ما هستند و حکم اندوخته های متراکمی را دارند که گنجینه هایی از خاطرات جمعی و شیوه زندگی گذشتگان را در دل خود جای داده اند. این مراکز هنوز در بسیاری از شهرها، قلب اقتصادی شهر، محل معیشت و سکونت شهروندان اند. هدف این مقاله بیان ضرورت درک اهمیت مرکز شهر، علت توجه به آن و دلایل احیای مرکز شهر با توجه ...  بیشتر

آموزش معماری روستا، چرا و چگونه؟

مهران علی الحسابی

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  گرچه نقاط روستایی، به ویژه روستاهای ارزشمندی نظیر ابیانه و کندوان و میمند، همواره مورد توجه و نظر معماران و دانشجویان معماری بود، اما شناخت و بررسی ویژگی های روستاهای شاخص و آگاهی از فرهنگ و زندگی و معماری روستایی در قالب فرصت های علمی و تجربی دانشگاهی، قبل از تجدید نظر در برنامه های آموزشی معماری در دهه شصت جایگاه روشنی در دانشکده ...  بیشتر

آموزش معماری در دوران پیش از مدرن بر مبنای رساله معماریه

قیومی بیدهندی

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  با ظهور دورانمدرن، حرفه معماری و آموزش معماری نیز، مانند دیگر شئون حیات انسان، دستخوش دگرگونی بنیادی شد.شناخت ماهیت آموزش معماری در دوران پیش از مدرن نه تنها در شناخت هویت ما بایسته است، بلکه لازمه شناخت آموزش مدرن معماری و نیز تلاش در ادای سهم مغفول مانده روح آدمی در روزگار ما نیز هست. دقیق ترین راه شناخت آموزش معماری دوران پیش از ...  بیشتر

الگوی بهینه طراحی شهری در عصر فناوری اطلاعات

توران علیزاده

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  گسترش فناوری اطلاعات واقعیتی است که بر عرصه های گوناگون زندگی بشری به شدت تأثیرگذاشته است. تلاش مقاله حاضر بر این است که تغییرات عمده شهرها را در قالب جست و جوی الگوی بهینه شهری پی گیرد. در این مورد با تکیه بر پایگاه نظری مشخص درباره مفهوم طراحی شهری، کوشش می شود امکان جدیدی که فناوری اطلاعات برای هر کدام از مولفه های کیفی طراحی شهری ...  بیشتر

مقدمه ای بر مدیریت شهر (باورها و اصول راهبردی)

علیرضا فلاحی

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  گسترش شهرها طراحان، برنامه ریزان و کارشناسان امور شهری را به مطالعه بیشتر در ابعاد گوناگون توسعه مناطق شهری و تجزیه و تحلیل وجوه گوناگون مدیریت شهری، به منظور ارائه راهکارهای نوین، واداشته است.ارتقای توانایی شناخت و تبادل اطلاعات برای تدوین طرح بهبود فضاهای پیچیده شهری نیازمند دانش و مهارت ویژه ای است.بنابراین، دیگر نقش سنتی متخصصان ...  بیشتر

شهر – خانه حیاط مرکزی (شهر – خانه پایدار، شهر – خانه آئینی )

فرهاد احمدی

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  اگر بخواهیم به جوهره سازمان دهی فضا در فلات ایران اشاره کنیم به جرأت می توانیم از ساختار حیاط مرکزی نام ببریم، ساختاری که به صورت در هم تنیده و یکپارچه پاسخ های مناسبی را برای زندگی مادی و معنوی این مردمان به دست داده است ، این ساختار چه در زمینه شکلی (هندسه کلی رح – هندسه جزئی عناصر) و چه در روش پدیداری (مصالح – فن آوری) به شدت از ویژگی ...  بیشتر