نقش جرم حرارتى خاک در کنترل شرایط محیطى ساختمان

منصوره طاهباز؛ شهربانو جلیلیان؛ فاطمه موسوى

دوره 24، شماره 3 ، مهر 1393، ، صفحه 31-56

چکیده
  ایرانیان باستان در مناطقى با توپوگرافى مناسب و زمین مستحکم از خاصیت جرم حرارتى زمین براى فراهم آوردن شرایط حرارتى مناسب در تابستان و زمستان هاى سخت استفاده مى کرده اند. براى بررسى این موضوع و تعیین میزان کارایى فضاهاى زیرزمینى در مناطق گرم و خشک ایران، در این مقاله به تحقیق میدانى در تعدادى از بناهاى تاریخى شهر کاشان در تابستان و زمستان ...  بیشتر

نوا و فضا- تجربه ای در فرایند طراحی

فرهاد شریعت راد

دوره 21، شماره 1 ، فروردین 1390، ، صفحه 31-48

چکیده
  تقریباً هم شمار با تعداد طراحان، تعریف فرایند طراحی و روش حل مسئله هست؛ ذکر این رو شها و تجربه های مختلف طراحی از آن حیث که هم قدم هایی در راه رشد طراح و هم مایۀ نقد روش شناسان است اهمیت دارد. به همین سبب ساختار اصلی این نوشتار بر پایۀگزارش یک فرایند طراحی و بازنگری نقادانۀ آن، شکل گرفته است، به این صورت که به دنبال مسئلۀ اصلی مقاله دربارۀ ...  بیشتر

مفهوم "عملکرد" در اندیشه لویی کان

افرا غریب پور

دوره 20، شماره 2 ، مهر 1389، ، صفحه 31-40

چکیده
  آنچه امروزه عملکرد می خوانیم حاصل تعاریف نظری در آرا و نظریه های معماران و صاحب نظران تاریخ نظریه پردازی معماری و به ویژه در قرن بیستم است. تامل در چیستی این مفهوم و فهم معنای حقیقی آن نیازمند مطالعه چیستی آن در آرای بزرگانی است که سهم عمده ای در تحول مفاهیم بنیادین نظریه پردازی معماری داشته اند. این مقاله می کوشد تا با مطالعه آرای لویی ...  بیشتر

طراحىِ فضاى انتظار مراکز درمانى: تأثیر محیط و نحوة تعریف فضا بر ادراک کاربران

سیدمحمدحسین ذاکرى؛ فاطمه صفرپور

دوره 24، شماره 4 ، دی 1393، ، صفحه 33-44

چکیده
  این مقاله پاسخ به این سؤال است که، آیا چگونگى تعریف فضایى (متغیر مستقل) مى تواند بر ارزیابى هاى ادراکى و میزان رضایت کاربران از محیط (متغیر وابسته) در یک فضاى پرازدحام تأثیرگذار باشد یا خیر؟ تعریف فضایىِ خاص مطالعه شده در این تحقیق، فضاى انتظار مراکز درمانى و ارتباط بین محورهاى سیرکولاسیون و فضاى نشستن سالن انتظار است. فرضیة تحقیق این ...  بیشتر

بهره گیرى از ثبات حرارتى زمین در ایجاد آسایش حرارتى

سیده زینب عمادیان رضوى؛ سیدمحمدحسین آیت الهى

دوره 24، شماره 1 ، فروردین 1393، ، صفحه 33-42

چکیده
  معمارى گذشتة ایران همواره بر تعامل اندیشمندانه با طبیعت پیرامون خود استوار بوده است. استفاده از زمین به منزلة یک منبع انرژى تقریباً نامحدود که در اعماق مشخص ثبات حرارتى دارد، از جلوه هاى این تعامل در ایجاد آسایش انسان و فرار از تنگناى شدید اقلیمى محسوب می گردد که ریشه در معمارى سنتى ما هم دارد. ایدة « معمارى در پناه زمین»، امروزه ...  بیشتر

نقش تمثیل در روند طراحی معماری

محمد مسعود؛ شاهد ولیدمغربی؛ سمیرا سادات حسینی یزدی

دوره 21، شماره 2 ، تیر 1390، ، صفحه 33-42

چکیده
  هدف مقالۀ حاضر، بسط و تشریح مفهوم «تمثیل » (قیاس)  در معماری و جایگاه آن در روند طراحی است. برای رسیدن به این هدف، در ابتدا به اختصار مفهوم طراحی توضیح داده شده و سپس به شرح تفاوت میان خط مشی فکری نس لهای طراحان معماری و دلایل قبول یا رد نگرش فکری آنها پرداخته می شود. تغییرات نگرش های طراحی در گذر زمان نشان م یدهد، خط مشی فکری طراحان ...  بیشتر

نقش طراحی شهری در آموزش طراحی مجموعه های مسکونی

على غفارى؛ مرجان نعمتى مهر

دوره 21، شماره 4 ، دی 1390، ، صفحه 33-44

چکیده
  هدف این مقاله معرفی شیوه آموزش در کارگاه طراحی مجموعه های مسکونی با تاکید بر نقش طراحی شهری و رویکرد فرایندی در شکل گیری فضاهای سکونتی است. کارگاه های طراحی به عنوان هسته اصلی آموزش در دانشکده های معماری به شمار می آیند که آموزش نظری و عملی در آنها از حساسیت ویژه ای برخوردار است.طراحی مجوعه های مسکونی به مثابه اقدامی چند تخصصی و سیستمی ...  بیشتر

بررسی تأثیرات الگوهای استقرار تراکم (حاصل از تغییر در سطح اشغال و ارتفاع ساختمان) بر جابه جایی هوای حوزه های شهری

سیده حمیده موسوی؛ محمدرضا حافظی؛ شهرام دلفانی؛ مرجان السادات نعمتی مهر نعمتی مهر

دوره 28، شماره 2 ، تیر 1397، ، صفحه 33-46

چکیده
  ویژگی توده‌های ساختمانی، نحوة قراردهی آن‌ها، و تراکم نقش مهمی در الگوی جریان هوای شهری، سکون هوا، و تجمع آلاینده‌ها در تراز پایینی اتمسفر دارد. در این پژوهش با هدف دستیابی به الگوی مطلوب استقرار تراکم‌های برابر، با ثابت نگه داشتن تراکم منطقه در حد چشم‌انداز، اثر افزایش ارتفاع و کاهش سطح اشغال به صورت هم‌زمان در مقیاس محلی در منطقة ...  بیشتر

تأثیر چگونگى هم جوارى توده و فضا در بلوک هاى ساختمانى بر رفتار حرارتى درون بنا

هانیه صنایعیان؛ فاطمه مهدیزاده سراج؛ فرشاد نصراللهى؛ سید مجید مفیدى شمیرانى

دوره 23، شماره 4 ، دی 1392، ، صفحه 35-46

چکیده
  چگونگى قرارگیرى ساختمان درون ساختگاه، موضوعى است که چندین دهه توجه معماران و شهرسازان را جلب کرده است. هدف از این مطالعه، تأثیر چیدمان واحدهاى همسایگى بر میزان مصرف انرژى در داخل بنا است. در این تحقیق ساختمان ها به صورت مجزا در نظر گرفته نمى شوند، بلکه به منزلة بخشى از یک بلوک شهرى و با توجه به واحدهاى همسایگى مطالعه مى شوند. در این ...  بیشتر

روش مناسب سازى محیط شهرى براى افراد معلول

سید ه فائزه اعتماد شیخ الاسلامى؛ صدفناز دلجوان

دوره 24، شماره 2 ، تیر 1393، ، صفحه 35-60

چکیده
  سازمان بهداشت جهانى در سال 1981 توانبخشى را اولین پاسخ به ناتوانى و معلولیت تعریف کرده است؛ که به سه مرحلة توا نبخشى پزشکى، توانبخشى حرف هاى و توانبخشى اجتماعى قابل تقسیم است. یکى از مسائلى که در توانبخشى اجتماعى بررسى می شود، مناسب سازى معابر و اماکن شخصى و اجتماعى و ابزار فرد معلول براى کم کردن مشکلات روزمرة اوست، که می تواند در خودکفایى ...  بیشتر

دگردیسی و پایائی شهر و مفهوم آن

سید محسن حبیبی

دوره 25، شماره 1 ، فروردین 1394، ، صفحه 35-46

چکیده
  دگردیسی مفهوم شهر، دگردیسی حافظه جمعی شهر است که آرام و پیوسته، با دگرگونی شهر، تخریب ها و جانشینی های فضاها و مکانهای شهر، در طول زمان رخ می دهد. همه فرهنگ ها و جوامع در طول تاریخ و با واسطه دو گانه های  تخریب و بازسازی،  همنشینی و جانشینی رفتارها، هنجارها و کردارهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و البته کالبدی و فضائی شکل گرفته و توسعه ...  بیشتر

بررسی کوشک هشت بهشت اصفهان از مقام نظرگاه

محمد جواد بینا؛ لادن اعتضادی

دوره 25، شماره 3 ، مهر 1394، ، صفحه 35-64

چکیده
  کوشک هشت بهشت یکی از  بناهای باغ های دولت خانة صفوی در اصفهان است و در میانة باغ بلبل قرار بوده است. اگرچه امروزه تنها کوشک به جای مانده و باغ بلبل با تغییرات بسیار به بوستانی شهری تبدیل شده، اما می توان با بررسی های میدانیِ کوشک و بررسی اسناد تاریخی مرتبط، از چگونگی ارتباط این بنا با باغ بلبل آگاه شد. موضوع این مقاله استخراج و خوانش ...  بیشتر

استدلال منطقی به مثابه روش پژوهش

حمید میرجانی

دوره 20، شماره 1 ، فروردین 1389، ، صفحه 35-50

چکیده
  شاید بتوان منطق و استدلال منطقی را فراگیرترین واژگان مطرح در حوزه دانش بشری دانست. این حضور فراگیر ناشی از ماهیت محوری این مفاهیم در شکل دادن به تمامی معارف عقلی است. در مجموعه کلان دانش بشری، می توان حوزه هایی را تشخیص داد که کسب معرفت در آن ها متکی به بهره گیری از توان منطق و استدلال منطقی در شکل دادن به سامانه های منطقی و مفهومی است. ...  بیشتر

ارتباط آموزش معماری و رجحان فکری دانشجویان

هانی منصورنژاد

دوره 27، شماره 2 ، تیر 1396، ، صفحه 35-48

چکیده
  با توجه به ماهیت باز و چندوجهی مسائل طراحی، دانشجوی معماری در موضع یک طراح باید توانایی‌ اندیشیدن به شیوه‌های عینی، ذهنی، نقادانه، و خلاقانه را با هم جمع کند. بر این اساس پرورش دانشجویانی با قدرت تفکر چندوجهی ضروری به نظر می‌رسد. مبنای پژوهش پیش رو نظریة مرتبط با بخش‌های چهارگانة مغزیِ ند هرمان در خصوص «رجحان فکری» و بررسی ...  بیشتر

رابطه ارتفاع ساختمان و هزینه های ساخت در ساختمانهای مسکونی 1 تا 50 طبقه

حسام الدین زاریان؛ محمد تحصیلدوست

دوره 29، شماره 1 ، فروردین 1398، ، صفحه 35-51

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.1.35

چکیده
  پیشرفت علوم مهندسی در زمینه‌های مختلف، از جمله ساخت‌وساز و نیز تغییر سیاست‌های شهرداری‌ها و دولت‌ها، مبنی بر پیشگیری از گسترش افقی شهرها، منجر به افزایش بلندمرتبه‌سازی خصوصاً در کلان‌شهرها شده است. این موضوع به‌ویژه در توسعه شهرها و نیز سیاست‌گذاری‌های عمده مؤثر خواهد بود.در این مقاله رابطه بین تعداد طبقات ساختمان و هزینه‌های ...  بیشتر

امکان‌سنجی قابلیت‌ پیاده‌رهواری در معابر شهری با استفاده از تلفیق سه روش نمونه موردی: معابر فازهای 2، 3 و 7 شهرک غرب

پویان شهابیان؛ رومینا لاهیجی؛ فاطمه علی بخشی

دوره 25، شماره 2 ، تیر 1394، ، صفحه 37-52

چکیده
  در چند دهه اخیر، منافع پیاده در شهرها و ایجاد فضاهای انسان‌محور، متفکران شهرساز را بر آن داشت تا الگوها و مدل­های رشد، اصول و تکنیک­های برنامه­ریزی و طراحی شهری را در با توجه به انسان و در قالب رویکرد انسان­محور به محیط­های شهری تعریف و تبیین نمایند. با این وجود، فقدان روش­های سازگار، قابل‌اعتماد، و کارآمد برای مطالعه و ...  بیشتر

گونه بندی و تحلیل قابلیتها در انواع رویکردهای انعطاف پذیری

مریم غروی الخوانساری

دوره 27، شماره 1 ، فروردین 1396، ، صفحه 37-55

چکیده
  انعطاف‌پذیری در رویکردی عام در معماری سنتی محقق می‌شده است. در دوران معاصر، هم‌زمان با پیشرفت‌های تکنولوژیکی، انعطاف‌پذیری به صورت رویکردهای متفاوت و متعدد محقق گردید که تا حدی موجد سردرگمی در موضوع گردید. پرسش اصلی این تحقیق این است که قابلیت‌های بنیادین انعطاف‌پذیری کدامند و آیا می‌توان براساس این قابلیت‌ها، تعدد رویکردهای ...  بیشتر

راهکارهای افزایش بهرهوری انرژی ساختمان

محمد کاظمی

دوره 27، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 37-46

چکیده
  مطابق با آمار انرژی سالیانة کشور، بیش از یک‌سوم انرژی در بخش ساختمان مصرف می‌شود. موانع بهره‌وری انرژی ساختمان اغلب در مسائل اقتصادی و اجتماعی ریشه دارد. اقتصاد خرد، بازار انرژی، و مقاومت در برابر تغییر عادات از مهم‌ترین این عوامل است. در این پژوهش عوامل مذکور با استفاده از اسناد و مدارک رسمی و کتابخانه‌ای شناسایی و سپس با مصاحبه ...  بیشتر

کاوش در تبیین مفهوم هیروگلیف کلانشهر مدرن

نازیلا رشیدپور؛ سیدمحسن حبیبی

دوره 29، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 37-54

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.2.37

چکیده
  موجودیت کلان‌شهر فراتر از کنار هم قرارگیری شبکة حمل‌ونقل، ساختمان، پارک، و رودخانه، و... است. کلان‌شهر ترکیبی از موضوعات تولید فرهنگی و به مثابة فضایی مملو از محتوا و معنی است که با دیدگاه صرفاْ اثباتی (پوزیتیویستی) نمی‌توان آن را شناخت و بازنمایی کرد. برای دستیابی به شناخت کامل از شهر و ریشه‌های واقعیات اجتماعی آن تبیین هیروگلیف ...  بیشتر

کارآیی شاخص‌های نور روز در تخمین روشنایی کافی در فضا بر اساس ارزیابی کاربران نمونه موردی: فضاهای آموزشی دانشکده‌های معماری شهر تهران.

نسترن شفوی مقدم؛ زهرا سادات زمردیان؛ محمد تحصیلدوست

دوره 29، شماره 3 ، مهر 1398، ، صفحه 37-56

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.3.37

چکیده
  قابلیت رؤیت محیط اطراف به‌گونه‌ای که کاربر بدون خستگی چشم ناشی از انطباق‌های متوالی با نور کم یا زیاد قادر به انجام فعالیت خویش باشد، نیازمند وجود نور کافی در فضاست. امروزه به کمک ابزارهای شبیه‌سازی و با بهره‌گیری از شاخص‌های منتج از مطالعات میدانی متخصصین، امکان تخمین و محاسبه‌ی روشنایی و پیش‌بینی میزان رضایت‌مندی کاربران ...  بیشتر

معرفی و ارزیابی مهمان‌سرای سبز دانشگاه یزد با استاندارد «LEED v4»

میلاد آقانژاد؛ سعید صفریان؛ سید محمدحسین آیت‌اللهی

دوره 30، شماره 3 ، مهر 1399، ، صفحه 37-58

https://doi.org/10.29252/soffeh.30.3.37

چکیده
  امروزه معماری سبز، با هدف کاهش مصرف منابع، حفظ محیط زیست، و ارتقای سلامتی انسان، یکی از مهم­ترین و ضروری­ترین رویکردهای معماری به­شمار می­آید که لازم است در ایران بر جنبۀ عملی آن تأکید بیشتری شود. علی­رغم معماری تاریخی و غنی ایران که تقریباً با معیارهای امروزی معماری سبز مطابقت دارد، اخیراً در کشور پروژۀ موفقی در این زمینه ...  بیشتر

جستاری در رویکردها و فرایندهای اجرای شیوۀ طرح‌ـ ساخت در آموزش معماری

سیدمجتبی ابطحی نجف ابادی؛ علی علائی؛ حمید ندیمی

دوره 32، شماره 4 ، دی 1401، ، صفحه 37-54

https://doi.org/10.52547/sofeh.32.4.37

چکیده
  در بسیاری از دوره‌های آموزشی طراحی معماری در سطح دنیا فرایند «ساختن» امری مغفول است. یکی از شیوه‌های آموزشی که با هدف جبران این غفلت در برخی دانشکده‌های معماری در سطح دنیا برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود به‌کارگیری شیوۀ طرح‌ـ ساخت در آموزش طراحی معماری است. در این شیوه سه ساحت پژوهش، طراحی، و ساخت به یکدیگر پیوند می‌خورند. پرسش‌های ...  بیشتر

روش اسکان موقت و راهکارهای بومی آن در زلزلة لرستان

بابک امیدوار؛ رضا قاسمی؛ حسین ظفری

دوره 16، شماره 2 ، مهر 1386، ، صفحه 38-53

چکیده
  ایران کشوری است که به دلیل پهنة گستردة آن و قرار داشتن بر روی کمربند زلزله در معرض انواع سوانح بوده است. در این بین زلزله بیش از دیگر سوانح در تخریب خانه‌های شهری و روستایی نقش داشته است. آنچه مسلم است این است که پس از زلزله‌های ویرانگر و مخرب، نیاز به تأمین سرپناه اضطراری و موقت امری واضح به نظر می‌آید. لزوم تأمین سریع سرپناه، با توجه ...  بیشتر

ارزیابی نقش حیاط در ارتقای راندمان عملکردی «خانه»

یعقوب پیوسته‌گر؛ علی‌اکبر حیدری؛ مریم کیایی

دوره 26، شماره 2 ، تیر 1395، ، صفحه 39-60

چکیده
  در اندام خانه­های سنتی، به دلایل گوناگونی، گشایش (فضای باز) ایجاد می‌شده که از جملۀ آن‌ها می‌توان به عواملی چون شرایط اقلیمی­، مناسبات فرهنگی و اجتماعی، و... اشاره کرد. امّا به نظر می­رسد عوامل دیگری نیز در ایجاد این‌گونه فضا­ها در کالبد خانه نقش داشته­اند. از جمله دلایل مهم در ایجاد چنین فضاهایی، در پیکره­بندی خانه­های ...  بیشتر

بازخوانی مفهوم آستانگی در معماری و تبیین مراتب معنایی آن بر اساس ریشه‌شناسی واژه و آرای اندیشمندان حوزۀ معماری

ایوب علی‌نیای مطلق؛ رضا شکوری؛ علیرضا عینی‌فر

دوره 29، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 39-58

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.4.39

چکیده
  موضوع این مقاله «آستانگی» است، این واژه به معنای «در گذار بودن» یا «در میان بودن» و در مقابل یک‌مرتبگی است. در معماری «آستانگی»، که اسم مصدرِ آستانه است، اشاره به یک وضعیت میانی و گذار در نواحی انتقالی مکان‌ها دارد، این وضعیت در خصوص تقرّب به یک مقصد طرح می‌شود. نکتۀ مورد توجه در این مقاله تقلیلِ مفهوم آستانگی ...  بیشتر