یادگاری از گذشته مزار شاه میرعلی حمزه

کامبیز حاجی قاسمی؛ بیتا اردبیلی؛ سایه میراحمدیان

دوره 2، شماره 2 ، شهریور 1371

چکیده
  تلاش چندین ساله دانشجویان دانشکده معماری مجموعه ای نفیس و با ارزش از تصاویر ابنیه وآثار تاریخی معماری اسلامی ایران پدید آورده است.مقاله یادگاری از گذشته یکی از بناهای مجموعه فرق را در هر شماره معرفی نموده ، مشخصات آن رال مورد بحث قرار میدهد.مزار شاه میر علی بن حمزه در شیراز بنای برگزیده برای معرفی در این شماره است. مقایر از مهمترین ...  بیشتر

آیرودینامیک معماری

محمود رازجویان

دوره 3، شماره 1 ، فروردین 1372

چکیده
  امروزه مطالعه سرعت جریان هوا در مرحله طراحی برای مناطق شهری به جهت نیل به آسایش گرمایی، راحتی رفتاری و پرهیز از آلودگی های هوا ضرورت پیدا کرده است . حتی در بعضی ممالک، رفتار و سرعت باد در مناطق در دست طراحی و تغییرات آن ها نسبت به وضعیت قبل از ساخت و ساز در همان مناطق اجباری است برای تعیین رفتار و سرعت باد در بافت های مصنوع، نیاز به تئوری ...  بیشتر

یادگاری از گذشته (مسجد جامع قم)

کامبیز حاجی قاسمی

دوره 3، شماره 2 ، شهریور 1372

چکیده
  مسجد جامع قم در محله مسجد جامع با فاصله اندکی در شمال بازار و میدان کهنه قرار گرفته است. در مجاورت این مسجد مدرسه علمیه جانی خان واقع است. سردرهای این دو بنا روبروی یکدیگر در دو سوی کوچه قرار گرفته و جلوخان مشترکی را برای هر دو ساختمان پدید آورده اند. اختلاف نظر در مورد تاریخ بنیاد مسجد ظاهرا از یکی دانستن مسجد جامع فعلی و مسجد جامع قدیم ...  بیشتر

یادگاری از گذشتهمجموعه حاج کریم

کامبیز حاجی قاسمی

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  یادگاری از گذشته در هر شماره صفه بنای تاریخی با ارزشی را معرفی می نماید تصاویر ارایه شده اعم از عکس و نقشه در این سلسله مقالات محصول زحمات دانشجویان دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی در ثبت و ضبط آثار تاریخی کشور ماست. انرژی که برای این شماره برگزیده شده، مجموعه حاج کریم در بازار اصفهان است که به دوران قاجاریه تعلق دارد. این ...  بیشتر

یادگاری از گذشتهمدرسه امام خمینی یزد

کامبیز حاجی قاسمی

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  در میان آثار معماری اسلامی ایران مدارس جایگاه ویژه ای دارند. هرچند نمونه های این بناها از همه قرون گذشته باقی نمانده است اما بررسی مصادیق باقیمانده نشان می دهد که مدارس همچون مساجد و آرامگاه ها مورد احترام و توجه خاص مردم بوده و همواره در برپایی و زیبایی هر چه بیشتر آن ها تلاش شده است. به شهادت متون تاریخی در همه دوران ها مدارس بزرگ معتبری ...  بیشتر

نقش مسجد در ساختار شهرهای مسلمان نشین

لادن اعتضادی

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  نوشتار حاضر در قالب یک بررسی تاریخی و موضوعی جایگاه و نقش مسجد را به عنوان عامل موثر در تشکل، تغییر شکل، رشد و توسعه شهرهای مسلمان نشین، از حد محلات تا کل شهر تحلیل می کند و به اثبات این نظریه میپدازد که مسجد ضمن دارا بودن ابعاد مادی و معنوی با کل شهر پیوندی ساختاری دارد بنابر این نتیجه گیری می کند که از این پس نیز مسجد باید از دیدگاه ...  بیشتر

نحو فضای معماری

غلامحسین معماریان

دوره 12، شماره 2 ، مهر 1381

چکیده
  در دوره معاصر روش های مختلفی برای تحلیل فضای معماری به کار گرفته شده است.روش شکلی(فرمال)، تاریخی و اقلیمی برخی از آن ها میباشند.روش اسپیس سینتکس که در اینجا به نحو فضا ترجمه شده است قرابت موضوعی و مفهومی به شیوه دسته بندی واژگان از اوایل دهه هفتاد در انگلستان رواج یافت. به مدد این روش که اولین بار از سوی استیدمن بیل هیلیر و جولیان هانسن ...  بیشتر

ملاحظات آگوستیکی در طراحی یک فضا

خسرو مولانا

دوره 13، شماره 1 ، فروردین 1382

چکیده
  این مقاله مسایل آکوستیکی که ممکن است در فضاهای مختلف ساختمانی بوجود آیند را مطرح میکند تا دلیل وجودی طرح هایی که برای حل کردن آن ها لازم است روشن شود. محتوای مقاله به زبان غیر تخصصی عرضه شده تا افرادی که مجبورند در مورد این قضایا تصمیم گیرند ولی، آشنایی چندانی با مفاهیم تخصصی آن ندارند بتوانند اطلاعات مورد نیاز خود را به دست آورند.بنابراین ...  بیشتر

زیبایی در معماری

منصوره طاهباز

دوره 13، شماره 2 ، مهر 1382

چکیده
  در مقاله حاضر محور اصلی سخن"زیبایی" است. در جستجوی انین که قوانین حاکم بر این احساس را کشف کنیم. چه می شود که پدیده ای در نظر ما زیبا و پدیده دیگر زشت جلوه گر می شود؟ با توجه به اینکه زیبایی در همه پدیده های زندگی وجود دارد، مقاله حاضر به بررسیزیبایی در معماری و فضاهای ساخته شده برای زندگی انسان اختصاص خواهد داشت.  بیشتر

نگاهی سیستماتیک به شهر

حسین نورمحمدزاده

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1383

چکیده
  نظریه های گوناگونی در زمینه های مختلف شهری تاکنون ارائه شده است.برخی از این نظریه ها در جامعه شهرسازی نخستین بار ولی با تأخیر چشمگیری از زمان طرح آن ها امکان مطرح شدن را یافته اند.برخی دیگر یا به خوبی و با کفایت لازم مطرح نشده اند، یا اینکه به کلی مجال مطرح شدن را نیافته اند.از جمله نظریه هایی که به نظر میرسد در زمینه فعالیتهای علمی و ...  بیشتر

نگاهی سیستماتیک به مسائل شهر

حسین نورمحمد زاده

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  شهرها به مرور زمان رشد و توسعه می یابند و با این توسعه دائماَ در حال تحول و تغییری به هم ریختگی و عدم توازن است. به این به هم ریختگی و عدم توازن«مسئله » گفته می شود. چنانچه این عدم توازن ضعیف، متوسط یا شدید باشد، می توان بدون اطلاق «مسئله»، آن را «بحران» و نهایتاَ «فاجعه» نامید. ساکنان شهرها و خصوصا مجموعه مدیریت شهری آن به اشکال گوناگون ...  بیشتر

کتاب شناسی توصیفی گزیده تیتوس بور کهارت

غلامرضا دهقان منشادی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  تیتوس بورکهارت از برجسته ترین سنت گرایان معاصر است. بیشتر اهمیت او از نظر هنر و معماری از ان روست که او بیش از دیگر سنت گرایان به هنر پرداخته است.هنرمند اندیشمند و دردمند امروزی در ایران نمی تواند به او بی اعتنا باشد.حتی کسانی که با آرای او مخالفند گزیری از شناخت دقیق او ندارند. زیرا بدون شناخت اندیشه های کسی نمی توان آنها را رها کرد. ...  بیشتر

مقدمه ای بر مدیریت شهر (باورها و اصول راهبردی)

علیرضا فلاحی

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  گسترش شهرها طراحان، برنامه ریزان و کارشناسان امور شهری را به مطالعه بیشتر در ابعاد گوناگون توسعه مناطق شهری و تجزیه و تحلیل وجوه گوناگون مدیریت شهری، به منظور ارائه راهکارهای نوین، واداشته است.ارتقای توانایی شناخت و تبادل اطلاعات برای تدوین طرح بهبود فضاهای پیچیده شهری نیازمند دانش و مهارت ویژه ای است.بنابراین، دیگر نقش سنتی متخصصان ...  بیشتر

معماری و شهرسازی ایران در 1310-1320 ه. ش. اولین پژواک نوآوری نووارگی: الگوی تهران

سید محسن حبیبی؛ زهرا اهری

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1385

چکیده
  استقرار نهادهای اجتماعی نوین در دهه اول قرن چهاردهم خورشیدی زمینه ساز استقرار و تثبیت نیروهایی است که معتقد به سلطه نوآوری (مدرنیسم) هستند. این نیروها گسست از سنت های پیشین و نوپردازی(مدرنیزاسیون) از بالا در همه ابعاد را در دستور کارخود قرار می دهند. هنر معماری و شهرسازی از مهم ترین عرص های کاربرد تفکر نوآورانه است. رسوخ ارزش ها تکنیک ...  بیشتر

باغ های خراسان در تاریخ بیهقی

مهرداد قیومی بیدهندی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1387

چکیده
  متون فارسی از مهمترین منابع تاریخ معماری ایران است. در م یان این متون، تاریخ بیهقی در زمرۀ چند متن نخست ادب فارسی است. از کتاب مفصل ابوالفضل بیهقی دبیر، که در ا صل تاریخ آل سبکتگین نام داشته، امروزه فقط شش مجلد، از نیمۀ جلد پنجم تا نیمۀ جلد دهم، به دست ما رسیده است. این پاره با ماجرای مرگ محمود، جلوس محمد و سپس مسعود آغاز میشود و با ذکر ...  بیشتر

اولوی تبندی برنامه های شهرداری با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبیمطالعۀ موردی: شهرداری شهرستان سردشت

هیرش سلطان پناه؛ هیبت ا... صادقی؛ مهران محمدی

دوره 18، شماره 2 ، مهر 1388

چکیده
  تحقیق در علوم برنامه ریزی و توسعه، علاوه بر همۀ آنچه در روش های تحقیق دیگر علوم انسانی مطرح و مورد استفاده است، نیازمند تکنکیهایی است که توان و امکان دورنگری، پی شبینی و درک و بیان فرایندهای پیچیده و پویا را نیز فراهم کند، علت آن این است که رو شها و تکن کیهای تحقیق در دیگر علوم انسانی و به خصوص علوم اجتماعی فراتر از «آنچه اتفاق افتاده ...  بیشتر

ظرفیت سنجی توسعۀ محله ای در فرایند توسعۀ پایدار شهری مطالعۀ موردی: محلۀ کلکت هچی یا راستهک‌وچۀ شهر تبریز

مجتبی رفیعیان؛ علی اکبر تقوایی؛ حسن وحدانی

دوره 18، شماره 1 ، فروردین 1388

چکیده
  امروزه توجه به ظرفی تهای توسع های درون مناطق شهری را به عنوان سیاست نوین و عمل یای در حوزۀ برنامه ریزی شهری پذیرفته اند. این توجه به ویژه با گسترش مفهوم توسعۀ پایدار شهری که درآن بهره گیری موثر و پایدار از ظرفی تهای توسعه ای رهاشده درون مناطق شهری )به صورت بافتهای ناکارامد و موسوم به فرسوده(را توصیه میکند، اهمیت مضاعف پیدا کرده است. مقالۀ ...  بیشتر

احیای بنای توحیدخانه اصفهان

محمدحسین وافی

دوره 4، شماره 2 ، شهریور 1373

چکیده
   بنای توحیدخانه که در محدوده باغ ها و عمارات (قصرها، حرمسراها، ...) شاهان صفوی و با عملکرد خاص خود و در غرب میدان نقش جهان قرار داشته، امروزه به عنوان بنایی با ویژگی های ممتاز، مانند قرار گرفتن گنبدخانه در وسط حیاط و ...، دز محدوده تاریخی فرهنگی اصفهان (مصوب سال 1349) قرار دارد. این بنا همچنین در محدوده تعیین شده توسط طرح جدید نظر جامع اصفهان ...  بیشتر

پنجره و کمیت روشنایی

شهرام پوردیهیمی

دوره 5، شماره 1 ، فروردین 1374

چکیده
   روشنایی روز و بهره وری از آن از زمان های بسیار دور برای بشر شناخته شده است. در حال حاضر معمولا معماران از طریق پنجره ها از این پدیده برای روشنایی داخل فضاها استفاده می نمایند. اندازه مناسب پنجره برای روشن سازی داخل فضاها بسیار اهمیت دارد، زیرا علاوه بر جلوگیری از اتلاف انرژی، فضاهای داخل را باید از مزاحمت های نور اضافی بر حذر نمود. ...  بیشتر

اصول یک معماری کویری

منصوره طاهباز

دوره 5، شماره 2 ، مهر 1374

چکیده
  در این نوشتار به مشکلات اقلیمی مناطق کویری و ناسازگار بودن آن برای زندگی، و یازده اصل به کار رفته در معماری شهر زواره برای مقابله با شرایط نامناسب اقلیمی اشاره شده است. اصول اول و دوم به انتخاب محل و جهت گیری مجموعه اختصاص دارد. اصول سوم و چهارم به شکل گیری بافت شهر، تراکم و معابر آن می پردازد. اصول پنج و شش به عملکرد حیاط و فضای سبز به ...  بیشتر

بررسی کاربرد روش های نظریه ی زمینه ای برای فهم وجوه موضوع طراحی، در آموزش معماری (نمونه ی موردی؛ فهم فضای ایوان)

الهام بختیاری منش

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 خرداد 1400

https://doi.org/10.48308/sofeh.2021.101070

چکیده
  پژوهش حاضر بر آن است که کاربرد روشهای مطرح شده در یکی از انواع راهبردهای پژوهش، یعنی نظریه ی زمینه ای را در شناخت موضوع، در حیطه ی آموزش معماری بررسی نماید. سوال این است که «آیا کاربرد روشهای نظریه ی زمینه ای می تواند در جهت ارتقاء فهم دانشجویان از موضوع طراحی در کارگاههای آموزش معماری کارآمد باشد؟» هدف آن است که با استفاده از ...  بیشتر

در طلب شاعرانگی معماری

هانیه بصیری؛ منصوره طاهباز؛ زهیر متکی

دوره 32، شماره 2 ، تیر 1401، ، صفحه 13-26

https://doi.org/10.52547/sofeh.32.2.13

چکیده
  با توجه به چیرگی شعر در فضای فرهنگ ایرانی، این مقاله مبتنی بر این باور نگاشته شده است که شاعرانگی در طبع و روح قومی ما تنیده شده است و شاعرانگی معماری و قابلیت خیال‌انگیزی آنْ ضرورت‌بخشی به نیازهای اعلای انسانی به‌ویژه برای مردمانی است که انس و الفتی دیرینه با شاعرانگی دارند. ازاین‌‌رو در این پژوهش نخست چیستی «شاعرانگی» ...  بیشتر

انکار، اثبات یا تأمل؟پیرنیا و احراز اصول معمارى ایرانى

نجمه نادرى؛ على جدیدى؛ حمید ندیمى

دوره 22، شماره 4 ، دی 1391، ، صفحه 15-24

چکیده
  اندیشمندان بسیارى اعم از ایرانى و غیر ایرانى، سعى در فهم واشاعه ى بنیان هاى معمارى ایران در طول سالیان داشته اند؛ استاد محمدکریم پیرنیا نیز از جملة این اشخاص بوده و استخراج و تدوین اصول پنجگانة معمارى ایرانى نیز از نتایج تلاش هاى اوست. با توجه به بازخورد و واکنش هاى متفاوتى که امروزه در برابر این اصول وجود دارد، هنوز کارایى آنها در ...  بیشتر

معمار در آیینۀ اسما

حسن ذوالفقارزاده

دوره 21، شماره 2 ، تیر 1390، ، صفحه 15-32

چکیده
  همۀ موجودات عالم آ یینۀ جمیع اسما و صفات الهی هستند و هر موجودی ظهور یک اسم و اسم همان معنا است. انسان معمار (جانشین الهی) دارندۀ صفت خلاقیت، فاعلیت و ولایت، طراح و سامان دهندۀ فضای حیات برای تعالی و تکامل انسان ها است، معمار (فاعل) با اسمای تقابلی جمالی و جلالی زیبا یی و عظمت‌ لطف و قهر، طرح خود را به منصۀ ظهور می رساند که، هر دو صفت جمالی ...  بیشتر