بررسی یک شباهت

محمد ایرانمنش

دوره 12، شماره 2 ، مهر 1381

چکیده
  در این مقاله با بیانی تحلیلی به شباهت قابل توجهی پرداخته شده است که بین یکی از طرحهای معمار معاصر و مشهور غربی لئون کرایر با یکی از معروف تریت آثار معماری دوره اسلامی ایران وجود دارد. چنین شباهتی در دو راستا یکی کیفی و اجمالی و دیگری کمی و تفصیلی، مورد تشریح قرار گرفته که پس از معرفی مختصر و توضیحات اولیه ارائه می گردد.هدف از تشریح چنین ...  بیشتر

بازخوانی وقفنامه و بررسی کالبدی مرکز محله علیقلی آقا

محسن طبسی

دوره 12، شماره 2 ، مهر 1381

چکیده
  از آنجا که معماری و شهر سازی گذشته ایران به شدت با کمبود سوابق مکتوب رو به رو است لذا بازخوانی مجدد وقفنامه ها به عنوان مراجعی ارزشمند در این باب به منظور دست یابی به سیمای ابنیه محلات و شهر ها و نیز چگونگی طراحی و اجرا مدیریت و ساماندهی تأمین منابع مالی و تعمیر و نگهداری بسیارحایز اهمیت است. این نوشتار با چنین هدفی به مجموعه مرکز محله ...  بیشتر

آرمانشهر اسلام: شهر عدالت

بهناز امین زاده؛ محمد نقی زاده

دوره 12، شماره 2 ، مهر 1381

چکیده
  ویژگیها و مختصات شهر آرمانی یا مدینه فاضله که با تعابیری چون ارمانشهر ناکجااباد یوتوپیا و هیچستان در آرا و نظریات مختلف به کار گرفته شده است، از دو طریق قابل پی جویی است. یکی، از مطالعه آثار آنان که به طور مستقیم از مدینه فاضله و محیط زندگی آرمانی انسان سخن گفته اند، و دیگر، از بررسی و غور در آثاری که اصول و ویژگی هایی برای مشی و زندگی ...  بیشتر

نقش مسجد در ساختار شهرهای مسلمان نشین

لادن اعتضادی

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  نوشتار حاضر در قالب یک بررسی تاریخی و موضوعی جایگاه و نقش مسجد را به عنوان عامل موثر در تشکل، تغییر شکل، رشد و توسعه شهرهای مسلمان نشین، از حد محلات تا کل شهر تحلیل می کند و به اثبات این نظریه میپدازد که مسجد ضمن دارا بودن ابعاد مادی و معنوی با کل شهر پیوندی ساختاری دارد بنابر این نتیجه گیری می کند که از این پس نیز مسجد باید از دیدگاه ...  بیشتر

معماری شهری مسجد در مکتب اصفهان دستورزبان و واژگان

سید محسن حبیبی؛ زهرا اهری

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  با به قدرت رسیدن دولت صفوی حیات عقلی شیعی به اوج خود رسید. مکتب الهی اصفهان که جمع بندی استادانه ای از حکمت مشاعی و حکمت عشق سرخ سهروردی بود.در چنین شرایطی امکان بروز و ظهور یافت و متفکرین و اندیشمندان بیشماری را در عرصه های مختلف فقه، تفسیر، ... و به ویژه حکمت و فلسفه عرضه داشت.سیر مشابهی در معماری و شهرسازی این دوران اتفاق افتاد و با ...  بیشتر

مسجد بهشت روی زمین

منصوره طاهباز

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  نظر به اهمیت مسجد در بین مسلمانان چه از وجه معنوی و چه از بعد عقیدتی و نشانه شناسی در طول تاریخ اسلام بنای این مکان مقدس همواره در رأس توجه مردم اعم از پیشوایان دین و سیاست هنرمندان و علما حتی مردم عامی قرار داشته است به همین لحاظ در احداث این بنا و تکامل بخشیدن به آن طیف وسیعی از تخصص ها و هنرها همراه با عشق و ایمان به کار رفته است.حاصل ...  بیشتر

مبانی نظری مکان یابی مساجد ایرانی در ادوار مختلف

احمد اصغریان جدی

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  فن و هنر جانمایی مسجد در مجتمع های زیستی مانند دیگر افعال مسلمانان بغیر از قیود به علوم و فنون انسانی مقید به احکام فقهی است. جهان بینی اسلامی و احکام فقهی آن، مدیر و هنرمند مومن را مستقیما در قیودی قرار می دهد که این قیود متأثر از منطق و استدلال است. لذا هنر اسلامی جدا از مباحث استدلال علوم انسانی متأثر از منطق احکام فقهی و جهان بینی ...  بیشتر

خطوطی از علم الجمال(زیبایی شناسی) معماری اسلامی، به ویژه در بنای مسجد

علی اکبر خان محمدی

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  هنر معماری اسلامی جهات مختلفی برای بحث دارد که یکی از آنها می تواند مبحث زیبایی شناسی این هنر اصیل و قدیمی جهان اسلام باشد. آنچه تاکنون کار زیادی راجع به آن نشده و جا دارد که با معیارهای ویژه زیبایی شناسی اسلامی بدان پرداخته شود. آنچه گذشت مقدمه ای بود برای معرفی کتاب ارزشمندی در زیبایی شناسی هنر اسلامی که اخیرا توسط محقق عربی به زبان ...  بیشتر

مسجد، تمثال انسان کامل

محمود ارژمند؛ کامبیز حاجی قاسمی؛ مهرداد قیومی؛ کامبیز نوایی

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  مقاله حاصر حاصل گفتگوی جمعی بین مهندس محمود ارژمند، مهندس کامبیز حاجی قاسمی ، مهندس مهرداد قیومی بیدهندی و مهندس کامبیز نوایی است. عالم سنتی هر فرهنگی تصویر و تعریفی از انسان کامل داشت و انسان ها در پی تشبه جستن بودند.میکوشیدند در مصنوعات خود نیز صفات انسان کامل را در حد مقدور متجلی سازند. معماری نیز از این تلاش برکنار نبود، خصوصا عزیزترین ...  بیشتر

حضور مسجد در بازار تهران

زهره عمادی

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  مسجد همواره به عنوان یکی از بناهای اصلی غیر تجاری در بازار مطرح بوده و حضور بیش از پنجاه مسجد در بازار تهران موید همین نکته است. شبکه مساجد بازار تهزان که معماری مذهبی قاجاری را در یک طیف وسیع به تماشا میگذارد از تنوع زیادی برخوردار است. نحوه استقرار مساجد نشان می دهد که راسته های اصلی با وجود تراکم زیاد واحدهای تجاری صاحب مساجد کمتری ...  بیشتر

بناهای اولیه مسجد جامع کبیر یزد بررسی تاریخچه مسجد جامع کبیر یزد

صدیقه گلشن

دوره 8، 2-1 ، شهریور 1377

چکیده
  بررسی تاریخچه مسجد جامع کبیر یزد و معرفی آن در طی دوره های متنوع تاریخی هدف این تحقیق است. بنای فعلی مسجد بر جایگاه مجموعه مساجدی استقرار یافته که بنا بر دلایل مختلف طی قرون متمادی به هدف گسترش فضای مسجد جامع شهر، در کنار یکدیگر شکل گرفته اند. نوشتار حاضر به طور خاص به مبهم ترین بخش تاریخچه مسجد تحت عنوان بناهای اولیه مسجد جامع کبیر ...  بیشتر

یادگاری از گذشتهمدرسه امام خمینی یزد

کامبیز حاجی قاسمی

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  در میان آثار معماری اسلامی ایران مدارس جایگاه ویژه ای دارند. هرچند نمونه های این بناها از همه قرون گذشته باقی نمانده است اما بررسی مصادیق باقیمانده نشان می دهد که مدارس همچون مساجد و آرامگاه ها مورد احترام و توجه خاص مردم بوده و همواره در برپایی و زیبایی هر چه بیشتر آن ها تلاش شده است. به شهادت متون تاریخی در همه دوران ها مدارس بزرگ معتبری ...  بیشتر

کتابشناسی شهرهای ایران قسمت هشتم

بهرام قدیری

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  در شماره های گذشته این نشریه،ذیل عنوان کتابشناسی شهرهای ایران و ضمن معرفی اهداف و سرفصل های مندرج در کتابشناسی موصوف بخش از منابع تحقیق شهرهای ایران با عناوین زیر در اختیار خوانندگان قرارگرفت کتابشناسی موردی شهرهای ایران که به ترتیب حروف الفبا و بر مبنای نام شهرهای ایران تنظیم گردیأه است. به علت حجم زیاد این بخش از کار، در شماره های ...  بیشتر

آشنایی با استادکاران معماری سنتی ایران

بهرام قدیری

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  جهت تدوین زندگینامه استادکاران معماری سنتی ایران که متاسفانه اکثر نیز در گمنامی بسر می برند مراجعه به محضر استاد محمد شعرباف را از مدت ها قبل در دستور کار قرار داده بودم.منتهی بیماری و به دنبال آن بستری شدن ایشان در بیمارستان این توفیق را از نگارنده سلب نمود و در کمال حسرت این دردانه هنر مقرنس در اثر بیماری به سرای باقی شتافتند. با عنایت ...  بیشتر

استاد پیرنیا، از نگاهی دیگر

زهرا طاقی؛ فرهاد فخاری تهرانی

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  نوشتار حاضر گزارشی تحلیلی از یک دوره هجده ساله مدرسه سازی در تهران و حومه آن است که توسط دفتر فنی اداره ساختمان وزارت فرهنگ سابق به سرپرستی استاد فقید محمد کریم پیرنیا انجام شده است. دوره ای که در طی آن بیش از سیصد مدسه ساخته شد که بعدها از طرف یونسکو به عنوان نمونه مدارس ارزان قیمت برای جهان سوم معرفی گردید. عمده اطلاعات درباره این مدارس ...  بیشتر

چرا ساختمان ها ترک می خورند

گیسو قایم

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  در این نوشتار علل ترک خوردن ساختمان ها مورد بررسی قرار گرفته و با توضیحات و تصاویر بعضی از مشکلات تبیین شده است. مقاله می کوشد تا موجبات تفهیم عوامل موثر در ترک خوردگی را فراهم آورد و از این طریق احتمال تشخیص و تعمیر صحیح را افزایش دهد. مسلما اجتناب از برخی اشتباهات، مشکلات بعدی را در ساختمان ها جدیدی کاهش خواهد داد و به طرح و نحوه ساخت ...  بیشتر

توسعه و گسترش کویرعامل محدود کننده استعدادهای طبییعی استان تهران

عطاء اله قبادیان

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  استان تهران برخلاف اکثر مراکز جمعیتی دنیا به لحاظ قرار گرفتن در حاشیه یکی از شدسدترین پهنه های کویری جهان خودبخود با نارسایی های جدی طبیعی و محدودیت استعدادهای زیست محیطی روبرو است. برنامه ریزی ها و طراحی های رایج و متداول جهانی که در رشد و توسعه شهری و ساخت و سازها و تمرکز جمعیت و صنایع که تا کنون بکار گرفته شده اند فاقد هماهنگی های ...  بیشتر

به یاد استاد پیرنیا

مرتضی کسمایی

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1376

چکیده
  استاد محمد کریم پیرنیا پیر و استاد گرانمایه معماری ایرانی در روز نهم شهریور ماه جاری پس از چندین ماه بیماری در سن هفتادوشش سالگی جان به جان آفرین تسلیم کردند و به دیار باقی شتافتند پیکر پاک این استاد بزرگوار در روز دوازدهم شهریور ماه طی مراسم باشکوهی در محل مجتمع هنر و معماری دانشگاه یزد، شهر زادگاهشان به خاک سپرده شد. ضمن عرض تسلیت ...  بیشتر

یادگاری از گذشتهمجموعه حاج کریم

کامبیز حاجی قاسمی

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  یادگاری از گذشته در هر شماره صفه بنای تاریخی با ارزشی را معرفی می نماید تصاویر ارایه شده اعم از عکس و نقشه در این سلسله مقالات محصول زحمات دانشجویان دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی در ثبت و ضبط آثار تاریخی کشور ماست. انرژی که برای این شماره برگزیده شده، مجموعه حاج کریم در بازار اصفهان است که به دوران قاجاریه تعلق دارد. این ...  بیشتر

انرژی حاصل از نیروی باد

عبدالرزاق کعبی نژادیان

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  در میان انرژی های موجود در دنیا، شاید منابع انرژی فسیلی برتری همیشگی خود را تا ابد حفظ نماید، اما موجودیت مستمر آن موضوع بحث روز است به همین جهت با استفاده از انرژی باد به عنوان جایگزین به مقدار قابل توجهی می توان کمبود انرژی را در زمینه تولید برق و حرارت تامین کرد نوشتار حاضر، پیشرفت و توسعه پروژه های سیستم تبدیل نیروی باد به حرارت ...  بیشتر

پدیده های ناسازگار ساختارهای فنی و تکنیکی رایج و تولید انبوه ساختمان

محمدجعفر خاتمی

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  اگر پذیرفته شود که طریق صنعتی کردن ساختمان یکی ار راه های حل مشکل ساختمان و مسکن و یا حداقل تخفیف معضلات آن است، برای اجرای صحیح و تعمیم گسترش این روش باید حلقه های اصلی زنجیره صنعتی سازی کاملا شناسایی و متصدیان و مجریان هر بخشی مشخص و مورد حمایت واقع شوند از دو بخش عمده زنجیره صنعتی کردن ساختمان، یعنی ساخت قطعات و بر پاداری، وظایف و ...  بیشتر

کتابشناسی شهرهای ایران(قسمت هفتم)

بهرام قدیری

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  کتابشناسی موردی شهرهای ایران که به ترتیب حروف الفبا و بر مبنای نام شهرهای ایران تنظیم گردیده است به علت حجم زیاد این بخش از کار، در شماره های گذشته از کتابشناسی موردی شهرهای ایران حروف "آ" تا "ز" معرفی شد و در این شماره حروف "س" و "ش" در معرض استفاده علاقمندان قرار می گیرد.  بیشتر

روش موردی در آموزش معماری

لادن احتضادی

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  به کار گرفتن موردهای واقعی در تمرین های آموزشی مدارس معماری در دهه هشتاد در آمریکا مورد بحث، تحقیق و تجربه قرار گرفت این روش نخستین بار دذ آغاز دهه بیست در آموزش مدیریت به کار گرفته شده بود. در آموزش معماری همانند رشته مدیریت که شامل شاخه های گوناگون است، نیاز به خلاقیت و توانایی ایجاد جهش های منطقی یک امر اساسی است به کمک این روش دانشجو ...  بیشتر

نگاهی به ائتلاف معماری و علوم رفتاری در نیم قرن گذشته

محمود رازجویان

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  تاریخ معماری نیمه دوم قرن بیست حکایت از حوادث بسیار می کند. از مهمترین آن ها شکست معماری مدرن، تولد پست مدرن، دیکانستراکشن و مشتقات آن ها قابل ذکر است امروزه کمتر معماری است که با محتوای این ایسم ها و نمود ظاهری آن ها آشنایی نئاشته باشد، ولی افراد اندکی از ماجراهای متوقف کننده معماری مدرن و همواره کننده راه پست مدرن و دیگر نگرش های متاخر ...  بیشتر

زواره شهری در حاشیه کویر

علی غفاری

دوره 6، شماره 2 ، شهریور 1375

چکیده
  در طول تاریخ معماری و شهرسازی کشورمان شهرهای کهن ایران با تداوم، تکرار،تکامل علمی و تجربی به نحوی بنا شده اند که قادرند راهنمای آموزنده ای برای معماران و شهرسازان امروزی تلقی گردند. این گونه شهرها در بستر زمان نیز توانسته اند به عنوان مجتمع های زیستی انسان ها به نیازهای مادی،معنوی، فرهنگی و روانی آن ها پاسخگو باشند. عوامل موثربر نحوه ...  بیشتر