جایگاه و ویژگیهای درس طرح معماری یک دانشگاه کاشان (مقطع کارشناسی) و اهمیت تفاوتهای فردی یادگیرنده در آن

محمدرضا حاتمیان؛ سید حسین معینى

دوره 28، شماره 1 ، فروردین 1397، ، صفحه 5-24

چکیده
  چکیدهیادگیری طراحی معماری در ادوار تاریخی به شکل‌های مختلف انجام می‌گرفته است و در حال حاضر این یادگیری به صورت دانشگاهی است. بسیاری از صاحب‌نظران و خبرگان معماری نقش محوری‌ای برای دروس طراحی در دورة آموزش معماری قائل شده‌اند. درس طرح معماری یک در مقطع کارشناسی، از آن حیث که اولین تجربة یادگیرندگان طراحی است، اهمیت ویژه‌ای دارد. ...  بیشتر

مدخلی بر راهبرد «فهم درونی» در تحقیقِ وجوهِ معنایی معماری

آزاده خاکی قصر

دوره 28، شماره 2 ، تیر 1397، ، صفحه 5-18

چکیده
  قبل از سیطرة علم به معنای مدرن آن، انسان‌ها با شیوه‌های متعددی متمرکز به فهم چیزها می‌شدند؛ اما بعد از آن، شیوه‌های فهم به انواع خاصی محدود شد. در دهه‌های اخیر کارآمدی شیوه‌های فهم مدرن بازبینی شده و بر اثر رجوع به رویکردهای فهم پیشین، برخی از راهبردها، همچون شهود، در مسیر بازیابی اعتبار خود قرار گرفته و حتی در برخی حوزه‌های دانش ...  بیشتر

رسالههای تذکرة البنیان و تذکرة الابنیه راهی به سوی ذهنیت معمار سنان دربارة معماری

مهدی سلطانی؛ هادی ندیمی

دوره 28، شماره 3 ، مهر 1397، ، صفحه 5-26

چکیده
  برای فهم بهتر معماری گذشته باید ذهنیت رایج معمارانة زمان مورد مطالعه را بیشتر شناخت. علاوه بر خود آثار، یکی از راه‌های شناخت این ذهنیت متون مکتوب مرتبط با معماری است. با این حال در میان متون تاریخی جهان اسلام در کمتر متنی به طور صریح و مستقیم به معماری پرداخته شده است. تذکرة البیان و تذکرة الابنیه دو متن از این دست هستند که از دوران ...  بیشتر

طراحی به مثابة ... بازخوانی استعاره‌های مفهومی «طراحی»

علی محمدی؛ زهره تفضلی

دوره 28، شماره 4 ، دی 1397، ، صفحه 5-24

چکیده
  در طی پنجاه سال گذشته نظریه­های طراحی پژوهی روشنگر مفهوم «طراحی» بوده است. از آنجا که این مفهوم امری پیچیده و انتزاعی است، به چارچوب­های مفهومی و روش­های شناختی متناسبی نیاز است تا بتوان وجوه متنوع و پیچیدة این تجربه و فعالیت انسانی را وضوح بخشید. از جملة مهم­ترین نظریات شناختی معاصر «نظریة استعارة مفهومی» است ...  بیشتر

ارزیابی برنامه درسی پنهان رشته معماری بر اساس اخلاق اسلامی

هادی شهامت؛ حمید ندیمی؛ مینو قره بیگلو؛ انسى کرامتى

دوره 29، شماره 1 ، فروردین 1398، ، صفحه 5-20

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.1.5

چکیده
  شناسایی برنامه درسی پنهان پیامد نگاه عمیق به لایه‌های زیرین آموزش و یادگیری است، که خود دارای تنوع، پیچیدگی، و ابعاد پیدا و پنهان فراوانی است. هدف از این پژوهشْ واکاوی و شناسایی مؤلفه‌های مهم و پربسامد برنامه درسی پنهان رشته معماری و بررسی امکان ارتقای آن‌ها با استفاده از مفاهیم اخلاق عملی اسلام است. در انجام پژوهش حاضر از دو روش ...  بیشتر

تطبیق پذیری در استفادة مجدد از خانه های تاریخی مورد مطالعه: خانة لولاگر، عمارت باغ فردوس، و خانة ایرانی

کیان دهقان؛ افرا غریب پور

دوره 29، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 5-18

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.2.5

چکیده
  انطباق کارکرد‌ جدید یک اثر معماری با کالبد تاریخی آن رویکردی قابل توجه در زمینة میراث فرهنگی کشور است. اصلی‌ترین هدف آن حفظ برخی ارزش‌های میراثی برای نسل‌های آتی است. ساکنان خانه‌های سنتی ارزشمند در شهرهای ایران، که در تناسب کامل با اقلیم محلی، مصالح، و ساختارهای فرهنگی طراحی شده‌اند، به طور عمده آن‌ها را تخلیه و رها کرده‌اند. ...  بیشتر

درباره نوستالژیا و معماری: تبیین وجوه معماری نوستالژیک با بهره‌گیری از نظریه زمینه‌ای

رشید جعفری؛ نیلوفر ملک؛ حمید ندیمی

دوره 29، شماره 3 ، مهر 1398، ، صفحه 5-19

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.3.5

چکیده
  تجربه حضور در مکان‌هایی که تداعی کننده مفاهیم، معانی و یا خاطراتی دلنشین از گذشته هستند، می‌تواند احساسی از جنس دلتنگی شیرین را به دنبال داشته باشد. گاه به دنبال این تجربه، احساس عاطفی تلخ و شیرینی فرد را در‌بر‌می‌گیرد؛ این احساس که به واسطه فقدان امری مطلوب بروز می‌نماید و معمولا با واژه‌هایی از قبیل «ای‌کاش» و «افسوس» ...  بیشتر

فرمالیسم در معماری و نسبت آن با مفهوم فرم

مونا بلوری بزاز؛ علیرضا مستغنی

دوره 29، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 5-18

https://doi.org/10.29252/soffeh.29.4.5

چکیده
  فرم از مهم‌ترین مفاهیم گفتمان امروزۀ معماری است. به‌علاوه، اندیشه و رویکردی با عنوان فرمالیسم هم در معماری هست که اساساً بر فرم اثر متمرکز است و به دیگر جنبه‌های معماری، مانند جنبه‌های عملکردی و سازه‌ای و اجتماعی، کم‌اعتناست. فرم مفهوم اصلی در تفکر فرمالیستی است، بااین­حال مدلول‌های بی‌شمار واژۀ فرم از یک سو، و فقدان تحقیقات ...  بیشتر

معیارهای مؤثر در سنجش پایداری اجتماعی مسکن

امیرعلی علایی؛ سیدعباس یزدانفر؛ سید باقر حسینی؛ سعید نوروزیان ملکی

دوره 30، شماره 1 ، فروردین 1399، ، صفحه 5-26

https://doi.org/10.29252/soffeh.30.1.5

چکیده
  از نزدیک به سه دهۀ پیش توسعۀ پایدار در ابتدا با محوریت محیط زیست، سپس به همراهی اقتصاد، و درنهایت با افزوده شدن بعد اجتماعی در همۀ تصمیم­گیری­ها به­ویژه طراحی معماری و شهرسازی وارد شده است. بی­توجهی به مباحث اجتماعی می­تواند موجب ناپایداری در عرصه­های متفاوت گردد. هدف در این پژوهش یافتن معیارهای مؤثر بر ارتقای پایداری ...  بیشتر

بررسی دو مقوله از آرای غزالی دربارۀ معماری در آینۀ کتاب احیاء علوم الدین تزیین و تجمل؛ مواد و مصالح

احسان کاخانی

دوره 30، شماره 2 ، تیر 1399، ، صفحه 5-16

https://doi.org/10.29252/soffeh.30.2.5

چکیده
  ابوحامد محمد غزالی عارف و فیلسوف و فقیه و متکلم قرن پنجم هجری است که تأثیری شگرف در فرهنگ ایران داشته است. مهم­ترین اثر او کتاب احیاء علوم الدین است که آن را برای زنده کردن دانش­های دینی، در دورۀ عزلت، به نگارش درآورد. موضوع کتاب علم معامله است، از این روی اشارات فراوانی به معماری در آن یافت می­شود. دسته­ای از این نکات در مورد ...  بیشتر

مدل‌یابی نظری ارتباط مؤلفه‌های مسکن با خانواده در بستر پژوهش‌های پیشین

عبدالمجید نورتقانی؛ پرژک محمدپور؛ عبدالله ابراهیمی

دوره 30، شماره 3 ، مهر 1399، ، صفحه 5-24

https://doi.org/10.29252/soffeh.30.3.5

چکیده
  شناخت چگونگی ارتباط بین مسکن و خانواده اساس طراحی مسکنی منطبق با شیوه زندگی بوده و بدون آن، امکان دستیابی به مسکن مناسب ممکن نیست. علیرغم انجام پژوهش‌های متعدد در بررسی ارتباط بین مسکن و خانواده، مطالعاتی که وجوه و چگونگی این ارتباط را در مروری سیستماتیک مشخص و دسته‌بندی نمایند، یافت نگردید. هدف این پژوهش مطالعه نظام‌مندِ ارتباطِ ...  بیشتر

تدوین زبان الگو برای خانه های امام حسینی در یزد

سیدمحمد آسایش

دوره 30، شماره 4 ، دی 1399، ، صفحه 5-26

https://doi.org/10.29252/soffeh.30.4.5

چکیده
  چکیدهاقامه مجلس عزاداری در قالب سوگواری ها و نوحه خوانی ها در حسینیه ها، تکایا، مساجد و منازل در گذر زمان تا کنون افتخار مردمان دارالعباده یزد است و همین عشق و دلداگی به اهل بیت باعث می شود هر ساله عزاداری ها با شکوه و عظمت بیشتری برگزار شود. این پژوهش به بیان باورها و ارزش های مردم مومن یزد در قالب شناخت و معرفی خانه های  امام حسینی ...  بیشتر

بازخوانی ارتباط متقابل معماری بومی و سرآغاز معماری

الهام خدادادی؛ محمدرضا رحیم زاده؛ مهدی محمودی کامل آباد

دوره 32، شماره 4 ، دی 1401، ، صفحه 5-17

https://doi.org/10.52547/sofeh.32.4.5

چکیده
  خوانش معماری بومی، در جهت فهم ارزش‌‌هایی در معماری، تنوعی از نگاه‌ها را در بر می‌گیرد. یکی از این رویکردها تلقی معماری بومی به‌مثابة عرصه‌‌ای است که با سرآغاز معماری نسبت دارد و دو قرائت رایج از آن طـرح می‌شود. قرائت اولْ معماری بومی را ژنوتیپ‌‌هایی در نقشة تکامل معماری به‌مثابة قطعات ابتدایی می‌بیند. قرائت دوم معماری بومی ...  بیشتر

واحه، جنبه‌های بوم‌شناختی و پایداری در پردازش محیط و منظر

سیدحسن تقوائی

دوره 16، شماره 2 ، مهر 1386، ، صفحه 6-23

چکیده
  می‌دانیم که «واحه»، در مقیاس‌های مختلف، ریشه در تاریخ اسکان به‌ویژه در سرزمین‌های گرم و خشک جهان دارد. به‌علاوه، براساس مطالعات شرایط بوم‌شناختی و پایداری، جنبه‌های کالبدی و بافت (طبیعی و مصنوع) و نهایتاً ارزش‌های فرهنگی از جمله مهم‌ترین ویژگی‌ها در کلیت واحه به شمار می‌آید. با توجه به این مشخصه‌ها و در روند فزایندة توسعة روستاها ...  بیشتر

نسبت طراحى با تحقیق جستارى در بنیان هاى نظرى چگونگى پیوند تحقیق به طراحى معمارى

جعفر طاهرى

دوره 22، شماره 1 ، فروردین 1391، ، صفحه 7-22

چکیده
  پیچیدگى مسائل پیش روى طراحان و نیاز به دانش هاى مرتبط با معمارى، لزوم پیوند دادن قلمروهاى طراحى و تحقیق را بیش از پیش آشکار مى کند. گرچه ارتباط تنگاتنگى میان این دو گستره در نظر و عمل وجود دارد، با این وجود شناخت طراحان از آن دو و مرزهاى میان آن ها همچنان آکنده از ابهام است. نوشتار حاضر به این موضوع مى پردازد که چگونه ره آورد سفر به دنیاى ...  بیشتر

بازشناسى توانایى احساس » براى خلق یک معمارى زنده با استناد به آراى کریستوفر الکساندر

مهسا رحمانى؛ امین نادرنژاد

دوره 23، شماره 3 ، مهر 1392، ، صفحه 7-18

چکیده
   برانگیخته شدن احساس مقوله اى است که در دامنة وقایع روزانة هر فرد به چشم می خورد. حالتى که در تجربه بسیار ساده، اما در بیان با محدودیتهایى روبه رو است. همه می دانیم که دنیاى امروز، احساس و برانگیخته شدن آن را مقوله اى متناظر با جنبه هاى کیفى امور می پندارد و نتایج حاصل از آن را نسبى تلقى میکند و از این رو بررسى جامع یک چیز را به تحلیل ...  بیشتر

تفکر دوگانه و مفاهیم فضا در تئورى و عمل

شهرام پوردیهیمى؛ ساسان سیدکلال

دوره 23، شماره 4 ، دی 1392، ، صفحه 7-20

چکیده
  مفهوم فضا در تئورى و عمل در رشتة معمارى و دیگر رشته هاى طراحى محیط همیشه تحت تأثیر مفاهیم شکل گرفته و برآمده از اندیشة فلسفى و اجتماعى و به اصطلاح مفهوم سازى هاى آن ها بوده است و رشته هاى طراحى محیط همواره وام گیرندة ایده ها و مفاهیم فضایى از فلاسفه و نظریه پردازان علوم مختلف بوده اند و بر آن ها نیز اثر داشته اند. در طول تاریخ اشکال مختلف ...  بیشتر

تأملی در مفهوم معماری اسلامی ایران و راه فهم آن

کامبیز حاجی قاسمی

دوره 21، شماره 1 ، فروردین 1390، ، صفحه 7-18

چکیده
  در سخن گفتن از «معماری اسلامی ایران »، باور متعلق این معماری را به اسلام و ایران دربطن خود دارد. در این مقاله کوشش میشود مفاهیم معماری وابسته به ایران و معماری متصف به اسلام روشن شود و در عین حال پاسخی برای این سؤال مهم یافت شود که راه فهم این معماری از کجا میگذرد؟ و آیا با مطالعه در آنچه این معماری از اسلام و ایران گرفته است ، می ...  بیشتر

نگاهی به ارزیابی طرح های معماری

حمید ندیمی

دوره 20، شماره 1 ، فروردین 1389، ، صفحه 9-20

چکیده
  ارزیابی طرح های معماری از مسائل روزمره عالم ساختمان است. رسیدن به معیارهایی که بتوان با آن طرح را سنجید دغدغه ای قدیمی است. با تقسیم وجوه طرح معماری به کمی و کیفی می توان در پی معیارهایی در این دو وجه بود. وجه کمی طرح پاسخگویی به برنامه و موضوع هایی چون دسترسی و تطبیق با اوضاع اقلیمی و آسایش فیزیکی و پایداری است. برای این و جه می توان معیارهایی ...  بیشتر

برنامه ریزی شهری و شهرهایی که در فهرست میراث جهانی قرار دارند

بهرام قدیری

دوره 4، شماره 1 ، فروردین 1373، ، صفحه 18-33

چکیده
  مقاله حاضر بخش نهم از کتاب "رهنمودهای مدیریتی برای اماکن میراث فرهنگی جهانی" است که توسط برنارد، ام. فیلدن و یوکایو کیلتو نگارش یافته است. این اثر توسط "مرکز بین المللی مطالعه نگهداری و مرمت گنجینه های فرهنگی" (ICCROM) در سال 1993 میلادی در رم به چاپ رسیده است. این مرکز که توسط کنفرانس عمومی یونسکو در سال 1959 در نهمین اجلاس آن پایه گذاری شده ...  بیشتر

هنر و ریتم

اشرف محمودیان

دوره 2، شماره 1 ، فروردین 1371، ، صفحه 24-27

چکیده
  تنظیم زمانی و مکانی محرکهای محیطی از جمله وظایف معماری است که معمولا منجر به خلق نوعی ریتم می شود. به همین دلیل کمتر معماری است که با این پدیده نا آشنا باشد. با وجود این توصیف ریتم از زبان اندیشمندان غیرمعمار از جمله نویسنده این مقاله در آگاه سازی ذهن معمار و عملکرد آگاهانه او نقش سازنده ای می تواند داشته باشد. در مقاله زیر پس از توصیف ...  بیشتر

هنر اسلامی شیوه رسم هندسی در معماری ایران(دوران اسلامی)

بهزاد مولوی

دوره 1، شماره 1 ، فروردین 1370، ، صفحه 73-85

چکیده
  مقایسه ای کوتاه میان هنرهاس اسلامی نشان میدهد که برای خلق آثار هنری معمولا از شیوه های مشابهی استفاده می شده است، چنانکه شعر و ادبیات منظوم با استفاده از سلسله ها (عروض) شکل گرفته و الحان موسیقی یا به کارگیری دستگاه وزن آفریده شده و در هنرهای تجسسی نیز طرح و نقش و یا گره بندی و ترسیمات هندسی معینی در کار بوده است. بنابراین به نظر میرسد ...  بیشتر

ضرورت مرمّت در راستای استمرار فرهنگ معماری و شهرسازی

اصغر محمدمرادی؛ سیدمهدی مجابی؛ آتس سا امیرکبیریان

دوره 1، شماره 1 ، فروردین 1370، ، صفحه 109-117

چکیده
  تبادل و تعامل انسان با محیط، با استناد به شواهد باقی‌مانده از گذشته، همواره دارای یک ویژگی فرهنگی بوده که در طول تاریخ سرزمین ایران، به‌ویژه در دوره اسلامی، با نظام فکری، فرهنگی، و فطری ساکنین سنخیت قابل قبولی داشته است. از شواهد امر چنین استنباط می‌شود که مقوله حفاظت و مرمّت در تاریخ گذشته ایران یک تفکر و گرایش عمومی بوده و منحصر ...  بیشتر

یادگاری از گذشته(خانه آقای سجادی)

- - - -

دوره 1، شماره 1 ، شهریور 1369

چکیده
  آنچه با عنوان بالا در هر شماره از این نشریه خواهد آمد حصل تلاش چندساله دانشجویان درس آشنایی با هنر و معماری اسلامی است. یکی از تمرینهای این درس "برداشت" کامل یک بنای دوره اسلامی ایران است. این برداشت به منظور مواجهه مستقیم با بناهای قدیم و دقت در جزء جزء آنها و همدمی و انس با معماری سنتی انجام میگیرد. در این تمرین پس از انتخاب یک بنای مهم ...  بیشتر

فهرستواره نام بناهای قدیم ایران

بهزاد قدیری

دوره 1، شماره 2 ، شهریور 1370

چکیده
  اکثر بناهای با عملکرد عمومی در بافت های تاریخی فرهنگی و قدیمی کشورمان از میان رفته و حتی متاسفانه نام آنها نیز به تدریج در یادها فراموش شده اند.مسجد، حسینیه، حمام، تکیه، اب امبار، کاروانسرا، و چند بنای معدود دیگر، تنها بازماندگان این آثار به شمار می روند. حتی برای دانشجویان رشته معماری نیز نام بسیاری از این بناها نا آشناست، گویی وجود ...  بیشتر