دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 Aspects of Reciprocal Imitation between the Tutor and the Student in Architectural Design Studio Tutorials وجوه تقلید دوسویۀ معلم و شاگرد در جلسۀ کُرکسیون طراحی معماری 5 22 101137 10.52547/sofeh.31.2.5 FA وحید صدرام استادیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه حکیم سبزواری Journal Article 2021 06 20 The right imitation is a prerequisite for creativity. A student’s imitation of his or her tutor in architectural design tutorials can ignite their creativity. On the other hand, a tutor’s imitation of his or her student helps them to read the student’s mind, and offer a better teaching. In this paper, ‘reciprocal imitation’ in architectural design studio is introduced, which comprises ‘implicit imitation’ by the student of the tutor and ‘responding imitation’ by the tutor. In this regard, the views of two well-known researchers in design studies, namely, Donald Schön and Kees Dorst, are compared in order to attain two concepts of ‘descriptive imitation’ and ‘explanatory imitation’, clarifying them in the ‘designerly’ interaction between the student and the tutor; the interaction that propers architectural design education. Through ‘conceptualisation’ of the existing literature via rational reasoning, the various aspects of reciprocal imitation are deduced to identify how the ‘mainstream design’ arises from ‘mainstream education’, and ‘creative design’ from ‘creative education’. The overarching aim of the research is to identify and clarify those aspects of reciprocal imitation between the tutor and the student that can make tutorials more creative. The result is a diagram that shows the position and the relationship between different concepts of reciprocal imitation in tutorials. تقلیدِ درست پیش‌‌نیاز خلاقیت است. تقلید شاگرد از معلم خود در جلسة کرکسیون طراحی معماری می‌تواند راه‌‌انداز خلاقیت او باشد. در مقابل، تقلید معلم از شاگرد نیز به ذهن‌‌خوانی معلم از شاگرد کمک می‌کند و به او در آموزش بهتر شاگردش یاری می‌رساند. در این مقاله با معرفی «تقلید دوسویه» در کارگاه طراحی معماری، یعنی «تقلید ضِمنی» شاگرد از معلم و «تقلید بازگشتی» معلم از شاگرد و با تطبیق نظر دو طراحی‌پژوه سرشناس، دونالد شون و کیز دُرست، به دو مفهوم «تقلید توصیفی» و «تقلید توضیحی» دست می‌یابیم و موضِع این مفاهیم را در تعامل طراحانة معلم و شاگرد روشن می‌کنیم؛ تعاملی که موجب پیشبرد آموزش طراحی معماری می‌شود. در این پژوهش، به روش «مفهوم‌‌سازی» با استدلال منطقی بر تأملات نظری پیشین در ادبیات موضوع، به استنتاج وجوه مختلف تقلید دوسویة معلم و شاگرد در جلسات کرکسیون طراحی معماری می‌پردازیم و وجوه تقلید را در دستیابی به «طراحی متداول» برخاسته از «آموزش متداول» و «طراحی خلاق» منتج از «آموزش خلاق» شناسایی می‌کنیم. هدف اصلی در این پژوهشْ شناسایی و تنویر وجوهی از تقلید دوسویه میان معلم و شاگرد است که می‌تواند کرکسیون طراحی آن‌ها را خلاقانه‌تر پیش ببرد. نتیجة پژوهش به شکل نموداری ظاهر می‌شود که جایگاه و روابط مفاهیم مختلف تقلید دوسویه را در جلسة کرکسیون طراحی معماری به‌طور یک‌‌جا نشان می‌دهد.

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101137_8121022000dabc03046a4b4f6c766f20.pdf

دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 Design Process: from Idea to Presentation, based on Reflective Thought and Learning Styles in Architecture Students فرایند طراحی: از ایده تا عرضه بر اساس تفکر تأملی و سبکهای یادگیری در هنرجویان معماری 23 38 101138 10.52547/sofeh.31.2.23 FA فرهاد کاروان استادیار دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان Journal Article 2021 06 20 Taught in a variety of levels, the teaching in architectural design studios requires an identification of factors and variables affecting student designs. Influential among parameters in design process and thought is learning styles of students. The purpose of this study is to investigate the relationship between reflective thought and learning styles. The research method is descriptive –correlational, with the studied group being male Architectural Drafting students in Hamedan vocational schools in the academic year 2019-20. A 120-strong community was selected in an accessible manner. Kember and Leung’s Reflective Thought assessment questionnaire (2000) was used for habitual action, understanding, reflection, and critical reflection. Kolb Learning Style questionnaire was used for divergent learning style, convergent learning style, assimilator and accommodator, and the author’s drawing test based on the Architectural Drawing course textbook. For analysis, data was used from descriptive methods (mean and standard deviation) and analytical methods for presumption calculation and for hypothesis analysis from Pearson Coefficient and Stepwise Correlation. The results indicated that there is a relationship between reflective thinking and learning styles on design abilities in students. In other words, reflective thought and intellectual capability can predict design quality. Therefore, one can conclude that the ability to design and draw is related especially to the divergent learning style. On that basis, it is suggested that in order to train students’ idea-making and presentation capabilities, we need to take cognitive processes, including learning style seriously. In this sense text books should be complied in ways to pay due attention to mental development, and teaching thinking and learning methods. طراحی معماری یکی از برنامه‌‌های درسی هنرجویان معماری است که در سطوح متفاوتی تدریس می‌شود و شناسایی عوامل و متغیرهای مؤثر بر طراحی هنرجویان را می‌طلبد. اندیشمندان ازجمله متغیرهای تأثیرگذار بر روند و شیوة طراحی را تفکر و سبک‌های یادگیری فراگیران می‌دانند. هدف در پژوهش حاضر بررسی رابطة تفکر تأملی و سبک‌های یادگیری با توانایی طراحی هنرجویان بود. روش پژوهش حاضر توصیفی‌ـ همبستگی و جامعة آماری آن شامل کلیة هنرجویان رشتة نقشه‌کشی معماری هنرستان‌‌های پسرانه (سال تحصیلی 1398-1399) در شهر همدان بود. نمونة مورد نظر در همدان تعداد 120 هنرجوی در دسترس انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش شامل پرسش‌نامة سنجش تفکر تأملی کمبر و لیونگ در چهار مؤلفة عادی شدن، فهمیدن، تأملی، و انتقادی و پرسش‌نامة سبک یادگیری کلب در چهار مؤلفة سبک یادگیری واگرا، هم‌گرا، جذب‌کننده و انطباق‌یابنده و آزمون ارزیابی طراحی محقق‌ساخته بر اساس کتاب درسی رشتة نقشه‌کشی معماری بود. داده‌‌ها با استفاده از روش‌‌های آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (همبستگی پیرسون و رگرسیون گام‌به‌گام) تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان دادند که بین تفکر تأملی و میزان توانایی طراحی هنرجویان رابطه وجود دارد؛ به عبارتی با تفکر تأملی و توانایی فکری می‌توان به پیش‌بینی خوبی برای طراحی معماری دست یافت. همچنین توانایی طراحی و قدرت ترسیم با نوع و سبک یادگیرنده بخصوص سبک یادگیری واگرا ارتباط دارد. بر ‌‌اساس نتایج پژوهش پیشنهاد می‌شود، جهت تربیت و آموزش هنرجویان معماری در زمینة قدرت ایده‌‌سازی و نهایتاً عرضه و نمایش یک طرح نهایی به زمینة فرایندهای شناختی ازجمله تفکر و سبک یادگیری توجه جدی شود. به این معنی که تدوین کتب درسی به گونه‌ای باشد که پردازش ذهنی و آموزش تفکر و شیوة یادگیری را در بر داشته باشد.

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101138_0e80b7f0daa8bda62fc31b7ee6dbcb68.pdf

دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 A Comparison between Undergraduate Architecture Programme in Iran and Six Top Universities around the World بررسی تطبیقی برنامۀ آموزشی دورۀ کارشناسی معماری در ایران با شش دانشگاه برتر جهان 39 60 101139 10.52547/sofeh.31.2.39 FA افرا غریب‌پور استادیار دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران رامتین میر محمد صادقی دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران Journal Article 2021 06 20 University education is an import into architecture education in the higher education system, with implicit impacts on architecture learning. Architecture education in Iran is a problematic and complex issue, as evidenced by the ongoing discussions between scholars and researchers, with a large number of studies conducted to investigate its anomalies. This research, which is of applied-developmental type, is intended to review the research carried out in the field of architecture education inside and outside the country to explore solutions, by identifying the components of architecture education in undergraduate courses of the world’s top universities, and comparing them with the undergraduate curriculum of the Iranian higher education system through logical reasoning, and thereby unearthing the roots of anomalies, eventually providing practical solutions to improve the quality of architectural learning in the form of university education system. The comparison has shown that whilst there are significant similarities, there are also differences in duration, quantities and contents of programmes, resulted from a number of factors. These can be classified into five categories: interaction between courses, choice, and professional-, research-, or identity-oriented nature of the course. In conclusion, remedial recommendations are made including strengthening connections between theoretical and studio courses through stronger interactions between tutors and lecturers, expanding optional courses, paying more attention to minors, encouraging practitioners to teach as lecturers, and creating research and exchange student opportunities. آموزش دانشگاهى معماری به حوزة آموزش معمارى وارد شده است و به‌طور ضمنى بر آموزش معمارى تأثیر می‌گذارد. آموزش معمارى در ایران مسئله‌ای پیچیده است، گواه این ادعا بحث‌هاى مداوم میان دانشوران و پژوهشگران و تعدد پژوهش‌هایى است که به‌منظور بررسی ناهنجاری‌های موجود در آموزش معماری انجام شده است. در این پژوهش، که از نوع کاربردی‌ـ توسعه‌ای است، پس از مرور پژوهش‌های صورت‌گرفته در حوزة آموزش معماری در داخل و خارج از کشور و استخراج راهکارهای پیشنهادی، با شناسایی مؤلفه‌های اصلی آموزش معماری و ساختار برنامة آموزشی و ارتباط دروس با یکدیگر در مقطع کارشناسی در شش دانشگاه‌ ام‌آی‌تی امریکا، دانشگاه ملی سنگاپور، دانشگاه پنسیلوانیای امریکا، دانشگاه شفیلد انگلستان، دانشگاه سیدنی در استرالیا، دانشگاه صنعتی دلفت هلند و بررسی تطبیقی موارد آن‌ها با برنامة‌ آموزشی مقطع کارشناسی معماری در ایران (مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)، با استدلال منطقی، علل بروز ناهنجاری‌های موجود در آموزش معماری ریشه‌یابی می‌شود و درنهایت به راهکارهای عملی، ازقبیل تعامل متقابل دروس، افزایش قدرت انتخاب دانشجویان، و توجه به پژوهش و نحوة ارتباط با حرفه، به‌منظور ارتقای کیفیت آموزش معماری در قالب نظام آموزش دانشگاهی پرداخته می‌شود. مقایسة برنامه‌های آموزشی معماری در ایران و شش دانشگاه‌ معتبر جهان نشان داده است که، در عین وجود شباهت‌های قابل ملاحظه، تفاوت‌هایی از نظر طول دوره، نسبت دروس، و محتوای دروس دیده می‌شود که ناشی از عوامل متعددی است. درنهایت، در قالب پنج مؤلفة‌ تعامل متقابل دروس مختلف در طول دوره، قدرت انتخاب، حرفه‌محور بودن، پژوهش‌محور بودن، و هویت‌محور بودن آموزش، راهکارهایی همچون افزایش ارتباط دروس نظری و کارگاهی از طریق تعامل بیشتر اساتید دروس مختلف، افزایش دروس ‌انتخابی و اختیاری، توجه بیشتر به دورة کهاد، تشویق حرفه‌ورزان به تدریس در مقام مربی، ایجاد فرصت‌های تحقیقاتی، و تبادلات دانشجویی عرضه شده است.

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101139_662be4eaaf9be1a9f1d9e82fcf067204.pdf

دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 A Study of Influential Factors in Online Teaching in Architectural Design Studios; the Case of the Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, during COVID – 19 Pandemic عوامل مؤثر بر آموزشِ برخطِ کارگاه طراحی معماری مطالعۀ موردی دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی در دورۀ شیوع کوید ـ ۱۹ 61 82 101140 10.52547/sofeh.31.2.61 FA فرهاد شریعت راد استادیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی منیره آدینه دوست آبادی دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران رامین دهبندی دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه شهید بهشتی فاطمه سنماری دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2021 06 20 After the COVID-19 pandemic, most educational interactions were redirected towards virtual environments. Architectural education was no exception, and continued in virtual and online environments. But architecture education has architectural design studios at its core, which makes it different from other disciplines. Architectural design studios need a cooperative, multi-sensory, and experimental environment concentrated on multi-faceted problems, which renders virtual environments questionable. These environments are no matching substitutes for physical environments for their shortcomings in providing essential features mentioned above. In response, an investigation was made as to how to recreate architectural education in the current situation, improving educational processes. To do so Grounded Theory method was used in the context of architectural design studios in Shahid Beheshti University held in 2020, all held in a virtual environment because of the pandemic. Structured observation, semi-structured interviews, and group discussions were used to collect data. Open, axial, and selective coding were used to analyse the data. In the end, member checking was used to validate final results and conclusions. Findings show that 11 factors in two broad groups can influence the performance of an architectural design studio, namely, Context and Possibilities, and Educational Processes. Context and Possibilities include attitudes towards the virtual studio, studio-holding methods, software, hardware, and information resources. Educational Processes include educational structure, programme content of the studio, time management, educational methods, presentation methods, and the interaction between students and the tutor. To conclude, recommendations were made to manage these factors based on the experience of the participating tutors. به دنبال شیوع ویروس کرونا در جهان، بسیاری از تعاملات رسمی آموزشی به سمت برگزاری در بستر محیط مجازی سوق یافت و ادامة فرایند آموزش معماری نیز همانند همة دوره‌های آموزشی، به دلیل تعطیلی دانشگاه‌ها، تنها در بستر محیط مجازی و برخط ممکن گشت. در این میان کارگاه‌های طراحی معماری، به منزلة کانون آموزش معماری، ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند که فرایند این آموزش را از سایر رشته‌های دانشگاهی جدا کرده است. کارگاه‌های طراحی معماری نمونة بارزی از یک محیط آموزش مشارکتی، چندحسی، و تجربه‌گرای مبتنی بر مسئله است. همین ویژگی‌ها موجب شده است تا در آموزش برخط آن‌ها، به دلیل وجود نقاط ضعف شاخص، نتوانند جانشین مناسبی برای کارگاه‌های حضوری باشند. به همین منظور با هدف درک وضعیت موجود و بهبود فرایند آموزشی در شرایط پاندمی کرونا، در پژوهش حاضر به چگونگی بازآفرینی آموزش طراحی معماری در محیط‌‌های کارگاهی در شرایط یادگیری و آموزش برخط پرداخته شد. در این تحقیق از روش نظریة زمینه‌ای در بررسی کارگاه‌های طراحی معماری دانشگاه شهید بهشتی در نیم‌سال دوم سال تحصیلی 98-99 و نیم‌سال اول سال تحصیلی 1399-1400 استفاده شده است. این کارگاه‌ها به دلیل شیوع کرونا به‌صورت مجاری برگزار شدند. داده‌ها با کمک مشاهده و مصاحبه گردآوری و کدگذاری شدند و نشان دادند که 11 عامل در دو گروه «شرایط و امکانات» و «فرایند آموزشی کارگاه» بر عملکرد کارگاه مؤثر بودند. شرایط و امکانات نگرش به کارگاه مجازی شامل شیوة برگزاری کارگاه، نرم‌افزار‌، سخت‌افزار، و منابع اطلاعاتی می‌شود. فرایند آموزشی کارگاه نیز به ساختار آموزشی کارگاه، محتوای برنامة کارگاه، مدیریت زمان، شیوة آموزش، شیوة عرضه، و تعامل مدرس و دانشجو اشاره دارد. در انتها نیز پیشنهادهایی برای مدیریت این عوامل بر اساس تجربة مدرسان بیان گردیده است.

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101140_dd40feb688ec9d6e5f2929f9b8795828.pdf

دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 Landscape Assessment Framework for Historic Boulevards based on the FVFL Model in Line with the HUL Concept; The Case Study of Tagh-e Bostan (Shahid Shiroudi) Boulevard, Kermanshah چارچوب ارزیابی منظر بلوارهای تاریخی بر اساس مدل FVFL در تطابق با مفهوم HUL موردپژوهی: بلوار طاق بستان (بلوار شهید شیرودی) کرمانشاه 83 110 101141 10.52547/sofeh.31.2.83 FA سجاد بهرامی همدانی کارشناس ارشد معماری منظر - دانشکده معماری و شهرسازی - دانشگاه شهید بهشتی سیدحسن تقوائی دانشیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2021 06 20 Tagh-e Bostan is an outstanding historical site among the cultural and historical heritage of Iran and the world. It is demonstrated numerous historical and cultural values intermingling with durable facets of the natural environment. From landscape architecture’s point of view, anomalies in the town’s visual-environmental features have been degraded the quality of the historic urban landscape and the boulevard due to Kermanshah’s urban development, its increasing population, and congestion in the built environment. This article presents the results of the landscape assessment of the Tagh-e Bostan area and boulevard, and its condition in order to improve the quality of the historic urban landscape of Kermanshah. In this one-year qualitative research, the case study is based on the ‘Fundamental Values and Factors of Landscape’ (FVFL) model as strategic planning and designing framework in landscape architecture under the concept of ‘Historic Urban Landscape’ (HUL). Methodologically, the three factors of the FVFL model which are natural, artificial, and human activities & Behavioral, are in correspondence with the two main layers of natural and cultural features in the concept of HUL. This combination model has provided a general framework of documentary and field studies for Tagh-e Bostan and its pathology in the historic urban landscape of Kermanshah. The results showed that the attention to landscape design quality and harmonizing its visual features can develop construction qualities based on vernacular cultural values and particularly natural environment. Also, harmonizing visual features and cultural-natural values play a key role in the improvement of the quality of the urban landscape and historical identity. A systematic study of landscape and its pathology based on their formational factors with various environmental and climatic conditions are prerequisites of planning and design for improvements in landscape and historic boulevards such as those of Tagh-e Bostan. در مجموعه آثار شاخص میراث فرهنگی و تاریخی ایران و جهان محوطة طاق بستان نمایش‌‌دهندة بسیاری از ارزش‌های تاریخی و فرهنگی در تعامل با جلوه‌‌های ماندگار محیط طبیعی است. از دیدگاه معماری منظر، در روند توسعة شهری کرمانشاه و توأم با رشد جمعیت و افزایش تراکم در محیط مصنوع، برخی ناهنجاری‌‌ها در جلوه‌‌های بصری‌ـ محیطی پدید آمده و کیفیت کالبدی در منظر شهری تاریخی و محدودة بلوار طاق بستان تنزل یافته است. هدف در این مقاله بیان نتایج پژوهش در زمینة ارزیابی منظر محوطه و بلوار طاق بستان و سنجش وضعیت این بلوار و درنتیجه ارتقای کیفیتِ منظر شهری تاریخی کرمانشاه است. در مدت یک سال پیمایش پژوهش کیفی، موردپژوهی بر اساس مدل «ارزش‌ها و عوامل سازندة منظر (FVFL)» به منزلة چارچوب راهبردی برنامه‌ریزی و طراحی در معماری منظر در تطابق با مفهوم «منظر شهری تاریخی (HUL)» انجام شده است. در این روشْ تطبیق عوامل و لایه‌های سه‌‌گانة مدل FVFL در زمینه‌های محیط طبیعی، محیط مصنوع، و مجموعه فعالیت‌های انسانی و ویژگی‌های فرهنگی در مفهوم HUL، چارچوب کلی مطالعة اسنادی و میدانی بلوار تاریخی طاق بستان و آسیب‌‌شناسی آن در منظر شهری تاریخی کرمانشاه را فراهم کرده است. بنابراین، نتایج پژوهش نشان داد که توجه به کیفیت طراحی منظر و هماهنگی در جلوه‌‌های بصری منظر با تکیه بر ارزش‌های فرهنگی و بومی، به‌ویژه عوامل محیط طبیعی در کنار ویژگی‌های ساخت و اجرا، نقش بسیار زیادی در ارتقای کیفیت منظر و هویت منظر شهری تاریخی دارد. به‌علاوه، مطالعه و ارزیابی نظام‌‌مند منظر و آسیب‌‌شناسی منظر متکی بر ارزش‌ها و عوامل اصلی و سازندة آن‌‌ها، در تطابق با شرایط متنوع محیطی و تغییرات اقلیمی، لازمة انجام فعالیت‌های برنامه‌ریزی و طراحی برای عرضة طرح‌‌های بهسازی منظر محوطه‌‌ها و بلوارهای تاریخی نظیر محوطه و بلوار طاق بستان است.

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101141_6e922f8fd3ac6156a925cc63f8ee1397.pdf

دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 The Challenges of Implementing Urban Plans in Iran تبیین چالش های تحقق پذیری طرح های شهری در ایران 111 128 101142 10.52547/sofeh.31.2.111 FA حمید پورحسین روشن دکترى شهرسازى، دانشکدة معمارى و شهرسازى، گروه شهرسازى، دانشگاه تربیت مدرس. محمد رضا پورجعفر استاد دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس صدیقه علی اکبری کارشناس ارشد شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین Journal Article 2021 06 20 Five decades after the initiation of urban development plans in Iran, these plans still face various challenges to implement and succeed. Using a performance-based evaluation approach, this research seeks to identify the most important challenges for urban development plans in Iran. The methodology of this study is qualitative, with data collected using non-reactive (archival records), interview techniques and measures. To analyse the data and finalise theory, Grounded Theory method was used. Based on Qualitative Sampling, Typical Case Sampling and Theoretical Saturation criteria, the opinions of 30 urban planning experts have been used, and their perceptions about the success of urban plans were studied and analysed. Using Grounded Theory and coding the data, the final eight core categories extracted from the original findings. The core of this paper is to draw attention to the country’s local, social and economic contexts in participatory procedures of planning, which covers other major categories and reminds us of the importance of considering socio-economic context, institutionalising Iranian society, and making use of stake-holders’ participation. با وجود اینکه پنج دهه از شروع طرح‌های توسعة شهری در ایران می‌گذرد، این طرح‌ها هنوز با مسائل متعددی در زمینة تحقق‌پذیری و موفقیت روبه‌رو هستند. در این تحقیق با بهره‌گیری از رویکرد ارزیابی عملکردمحور به این پرسش پاسخ داده می‌شود که مهم‌ترین چالش‌های تحقق‌پذیری طرح‌های توسعة شهری در ایران، چیست. روش‌شناسی پژوهش کیفی است و داده‌های کیفی در این مطالعه با استفاده از روش مصاحبه و سنجه‌های غیرواکنشی (ثبت‌های آرشیوی) گردآوری شدند. به منظور تجزیه‌وتحلیل اطلاعات و بیان نظریة نهایی از روش «نظریة داده‌بنیاد» استفاده شده است. بر اساس روش نمونه‌گیری کیفی، نمونه‌گیری مورد نوعی، و نیز معیار اشباع نظری، از نظرات 30 نفر از صاحب‌نظران عرصة شهرسازی در این مطالعه بهره گرفته شده و ادراک آن‌ها نسبت به موفقیت طرح‌های شهری بررسی و تجزیه‌وتحلیل شده است؛ با استفاده از روش «نظریة داده‌بنیاد» و کدگذاری داده‌ها، هشت مقولة هستة نهایی از یافته‌های اولیه استخراج شدند. «مقولة هسته» در این بررسی «توجه به بستر‌های بومی و اجتماعی و اقتصادی کشور در فرایند مشارکتی تهیة طرح» است که سایر مقولات عمده را در بر می‌گیرد و با پاسخ‌های به‌دست‌آمده ضرورت نگاه به زمینه‌های اجتماعی‌ـ اقتصادی و نهادسازی در جامعة ایران و بهره‌گیری از مشارکت ذی‌نفعان گوشزد شده است.

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101142_74156bcd11387653d8bb19906b21bd43.pdf

دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 The Post-Sandstorm Rehabilitation of Rural Settlements Using Action Research Method; the Case of Sang Abad, Kerman Province بازتوانی سکونتگاه های روستایی پس از سانحۀ طوفان شن با استفاده از روش اقدام پژوهی مورد مطالعاتی: روستای سنگ آبادـ استان کرمان 129 148 101143 10.52547/sofeh.31.2.129 FA اکبر حاج ابراهیم زرگر استاد دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی زهیر متکی استادیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی ارزو حسین پور کارشناس ارشد بازسازی پس از سانحه، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2021 06 20 Deemed to be one of the most important problems in desert areas, sandstorms are among regularly-occurring disasters. They particularly affect rural areas due to their vulnerability, causing many economic, livelihood-related, physical, social, cultural, and environmental damages. Reagan County in Kerman province is known as one of the country’s most critical areas in this respect, with recent incidents causing 50 evacuations, and damages to a further 150 villages. Widespread droughts in recent decades have caused a lot of damage to the area’s nomadic communities such Sang Abad. Bearing in mind the frequent recurrence of the hazard, the rural settlements of this area are exposed to gradual decay. Exposure to local and regional sources of sandstorms, the high levels of vulnerability, and the poverty and deprivation necessitates the rehabilitation of the village. The action research method is used here. For two years, the researchers have participated in the reconstruction of Sang Abad village (August 2016 - September 2018). Devising a comprehensive and integrated reconstruction planning for the village, they have intervened in rehabilitation and reconstruction keeping in close contact with the residents. The findings have then gone through process of assessment and valuation obtained from the study of the action research methodology. Bearing in mind the differences between the method used here with those of mainstream approaches to reconstruction studies, the feasibility of using this method in future reconstruction studies is also examined. The results of evaluating rehabilitation and reconstruction activities in Sang Abad have shown the effectiveness of these activities in reducing sandstorm hazards. It also seems that rehabilitation of the economy and livelihood is one of the most critical reconstruction priorities in rehabilitation of rural settlements exposed to sandstorms and in particular Sangabad. طوفان شن یکی از سوانح طبیعی رایج و از مهم‌ترین مشکلات مناطق کویری است. بروز این مخاطره بخصوص در نواحی روستایی (به دلیل آسیب‌پذیری بالای این مناطق) خسارات و تبعات فراوانی را در ابعاد مختلف اقتصادی‌ـ معیشتی، کالبدی، فرهنگی‌ـ اجتماعی و زیست‌محیطی به همراه دارد. شهرستان ریگان در استان کرمان یکی از بحرانی‌ترین نقاط کشور در مواجهه با این سانحه است. بنابر اظهارات مسئول‍ان محلی این سانحه در سالیان اخیر موجب تخلیة 50 سکونتگاه روستایی و آسیب به بیش از 150 روستا شده است. همچنین گسترش خشک‌سالی در دهه‌های اخیر موجب تشدید طوفان‌های شن و خسارات گسترده به جوامع عشایری شهرستان ریگان همچون روستای سنگ‌آباد شده است. با توجه به فراوانی و دورة بازگشت این سانحه، روستای سنگ‌آباد در معرض آسیب تدریجی و مستمر منابع محلی و منطقه‌ای طوفان‌های شن قرار دارد. وجود این مسئله و فقر و محرومیت حاکم بر آن منطقه، برنامه‌ریزی برای بازتوانی آن روستا را ضرورت می‌بخشد. در این پژوهش از روش اقدام‌پژوهی استفاده شده است. پژوهشگران با مشارکت فعال دوساله (مرداد 1395 الی شهریور 1397) در اقدامات بازسازی روستای سنگ‌آباد و با مداخله در بازتوانی و بازسازی و ارتباط نزدیک با ساکنان روستا، برنامه‌ریزی بازسازی همه‌جانبه و یکپارچة روستا را بررسی کرده‌اند. در انتها اطلاعات به‌دست‌آمده با روش اقدام‌پژوهی ارزیابی و اعتبارسنجی شده است. با توجه تفاوت روش به‌کاررفته در این پژوهش با رویکردهای معمول مطالعات بازسازی، قابلیت به‌کارگیری این روش در پژوهش‌های آتی بازسازی نیز بررسی شده است. نتایج حاصل از ارزیابی اقدامات بازتوانی و بازسازی در آن روستا نشان از اثربخشی این فعالیت‌ها در کاهش خطر روستا در برابر طوفان شن دارد. بنابر نتایج در برنامة‌ بازسازی سکونتگاه‌های روستایی در معرض طوفان شن و به طور خاص روستای سنگ‌آباد، بازسازی اقتصاد و معیشت یکی از مهم‌ترین اولویت‌های بازسازی است. همچنین بازتوانی وجوه تفریحی‌ـ فرهنگی آسیب‌دیدگان در تسریع و موفقیت عملیات بازسازی بسیار مؤثر خواهد بود

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101143_6e7ad7806f89f411be8f71c4f8d60658.pdf

دانشگاه شهید بهشتی صفه 1683-870X 31 2 2021 06 22 A Critical Review and Re-reading of Firoozabad (Bardaskan) Minaret Inscriptions and Dating بررسی و بازخوانی انتقادی کتیبه های منارۀ فیروزآباد ترشیز (بردسکن) و تاریخ گذاری بنا 149 162 101144 10.52547/sofeh.31.2.149 FA لطف الله کارگری آریان دکتری هنر اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس تهران محمد خزائی استاد دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس تهران احمد صالحی کاخکی دانشیار دانشکدۀ مرمت دانشگاه هنر اصفهان Journal Article 2021 06 20 Located in in Firoozabad Bardaskan village, Firoozabad minaret is a neglected building, and there are inconsistencies in the works done on it. None of the existing literature fully reads the inscriptions of the minaret, and there are also inconsistencies about its date. The location of the minaret may be behind this lack of attention, since no roads pass through that village today. The Cultural Heritage Organisation has registered this work under number 91 and considers it to be from the late 7th century, and the inscriptions to be Quranic verses, the names of the creators and the date of construction. This article aims to address the ambiguities about these texts and their dates. To do so, the data were collected and analysed through field studies in the minaret site, as well as comparative surveys and reference to supplementary sources, and also a criticism and review of the findings of the researchers in this field through library and document studies. By thoroughly reading and reconstructing the inscriptions in a digital manner, and comparing its contents with historical sources, the study has concluded that, contrary to the views of the Cultural Heritage Organisation, the Firoozabad minaret was an independent minaret related to the period of Seljuk rule in Iran, built by the order of Muhammad-ibn Mansur between 447 and 496 AH en route connecting Herat to Neyshabur. منارة فیروزآباد واقع در روستای فیروزآباد بردسکن ازجمله بناهایی است که صاحب‌نظران به آن کم پرداخته‌اند و بر سر آنچه انجام شده نیز اختلاف دارند. در هیچ‌کدام از متون اختصاصی این مناره کتیبه‌هایش مطالعه و بررسی نشده و در برخی از آن‌ها متن کتیبه‌ها و تاریخ‌گذاری بنا با یکدیگر متفاوت است. شاید بتوان محل قرارگیری مناره را دلیل این کم‌توجهی دانست؛ چراکه امروزه هیچ مسیری از آن روستا نمی‌گذرد. سازمان میراث فرهنگی این اثر را به شمارة 91 به ثبت رسانده و آن را متعلق به اواخر قرن هفتم و مضامین کتیبه‌ها را شامل آیات قرآنی، نام بانیان، و تاریخ ساخت می‌داند. در این مقاله برای رفع اختلاف‌ها و ابهامات در متن کتیبه‌ها و تاریخ‌گذاری بنا به این پرسش پاسخ داده می‌شود که متن کتیبه‌های این مناره و تاریخ ساخت آن چیست؟ بدین منظور نگارندگان داده‌های خود را از طریق مطالعات میدانی در محل مناره و بررسی‌های تطبیقی و مراجعه به منابع تکمیلی و همچنین نقد و بررسی دستاوردهای پژوهشگران این حوزه به‌صورت کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری کرده و به تحلیل پرداخته‌اند. با خوانش و بازسازی کامل کتیبه‌های این بنا به روش دیجیتال و تطبیق محتوای آن با منابع تاریخی، در پایان این نتیجه به دست آمده است: «برخلاف نظر کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، منارة فیروزآباد یک منارة مستقل و مربوط به دورة حکومت سلاجقه بر ایران بوده است». این منار به دستور شخصی به نام محمد بن منصور در قرن پنجم بین سال‌های 447 تا 496ق، بر سر راه مواصلاتی هرات به نیشابور ، در ترشیز ساخته شده است.

https://soffeh.sbu.ac.ir/article_101144_d951e9152e458bba73bbad064665e61e.pdf