در جستجوی اصول حاکم بر نوپردازی شهری

مرتضی هادی جایری مقدم

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  در این مقاله سعی می شود تا با تأمل و باز اندیشی در روند سریع و پرافت و خیز نوپردازی(مدرنیزاسیون) شهری و منطقه ای و با تکیه بر اندیشه های فلسفی مغرب زمین، اصول ثابتی که در طول دوران شهرسازی نوگرا قابل دریافت و ملاحظه بوده و هست، اخراج شود. در این تلاش ابتدا به تعریف واژه های کلیدی متن می پردازیم و سپس با تکیه بر آن و کاوش در آثار اندیشمندان ...  بیشتر

جستارهایی در شرح، تعریف و مراتب نظریه

محمد ایرانمنش

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  مقاله جستاری در شرح، تعریف و مراتب نظریه تلاشی است در جهت تبیین معنا و حقیقت نظریه و دریافتن وجوه و ابعاد آن به عنوان رکن اندیشه منظم بشری بدانسان که بتوان با استفاده از این نظریه شناسی پایه به درک و بهره گیری بهتری از نظریه در معماری نائل آمد. سلسله مراتب تفکر تحلیلی اقتضا می کند پیش از پرداختن به نمودی خاص و تخصصی از نظریه شناختی بنیادی ...  بیشتر

تأثیر طراحی شهری در پیشگیری و کاهش جرایم و نابهنجاری ها

محمد حشمتی

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  وجود محیطی امن برای زندگی در کنار سایر نیازهای اساسی فیزیولوژیکی انسان مثل غذا، سرپناه و بهداشت از ضروریات و نیازهای اصلی انسان است. احساس ناامنی در محیط و نگرانی های ناشی از مکانهای نا امن سایر فعالیت های انسانی را تحت الشعاع قرار میدهد و امور اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به درستی انجام ژذیر نخواهد بود. نابهنجاریهای اجتماعی و جرایم ...  بیشتر

برنامه ریزی راهبردی مدارس معماری، چرا و چگونه؟

حمید ندیمی

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  مقاله حاضر کوشیده است تا ضمن ارائه تصویری کلی از توسعه کمی پرشتاب سالهای اخیر در آموزش معماری کشور، که به ناگزیر تنزیل کیفیت به دنبال خواهد داشت، ضرورت برنامه ریزی راهبردی و تقیم کار مبتنی بر نقاط قوت دانشکده های معماری کشور را، در مقطع زمانی امروز، گوشزد کند.علاوه بر آن، مقاله پس از بیان چیستی برنامه ریزی راهبردی، سازوکار و گام های ...  بیشتر

استفاده از املاح آب دریا برای تهیه مصالح ساختمانی

محسن سرتیپی پور

دوره 15، شماره 2 ، مهر 1384

چکیده
  نیاز به تأمین مسکن برای جمعیت رو به افزایش جهان، گسترش فقر و نابرابری، آلودگی های زیست محیطی ناشی از برداشت بی رویه منابع طبیعی برای تولید مصالح ساختمانی و محدود بودن این منابع شرایطی را به وجود آورده که گروهی از معماران ناچار شده اند به منابع جدید و جایگزینی با حداقل آلودگی های زیست محیطی، قابل بازیافت و ارزان روی آورند. دسترسی به ...  بیشتر

کتاب شناسی توصیفی گزیده تیتوس بور کهارت

غلامرضا دهقان منشادی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  تیتوس بورکهارت از برجسته ترین سنت گرایان معاصر است. بیشتر اهمیت او از نظر هنر و معماری از ان روست که او بیش از دیگر سنت گرایان به هنر پرداخته است.هنرمند اندیشمند و دردمند امروزی در ایران نمی تواند به او بی اعتنا باشد.حتی کسانی که با آرای او مخالفند گزیری از شناخت دقیق او ندارند. زیرا بدون شناخت اندیشه های کسی نمی توان آنها را رها کرد. ...  بیشتر

طراحی شهری در هزاره سومتأثیرات و نقش نوین اطلاعات و ارتاطات در طراحی شهری)

محمود رضایی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  امروزه بررسی بازتاب ویژگی های عصر ارتباطات و جامعه اطلاعاتی در مقیاس شهر و مطالعه تلفیق فضاهای «مجازی» با فضای واقعی شهری به ویژه بعد از موفقیت شبکه گستره جهانی اینترنت در دهه 90 یکی از مباحث مطرح شهر سازی شده است . پیدایش مفاهیمی همچون جوامع مجازی از جمله پدیده هایی است که قابلیت شبکه های نوین تارتباطاتی و اطلاعاتی را در ایجاد فضاهای ...  بیشتر

صنعت ساختمان و توسعه پایدار

محمدحسن فلاح

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  توسعه پایدار و محیط زیست در فعالیت های صنعت ساختمان توجه متخصصان امر را در اغلب کشورهای جهان به خود جلب کرده است. از مشخصه های بارز و مشکل ساز صنعت ساختمان سازی کشور به کارگیری مصالح ساختمانی مدرن با استفاده از روش های ساخت و ساز سنتی است. این شیوه ساخت و ساز در کشور نشان داده است که مشکلات کمی (برآورده نکردن نیازها) و کیفی (مقاومت مناسب ...  بیشتر

سنجش مکان در طراحی شهری : در آمدی بر تکنیک مکان سنجی

کورش گلکار

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  طراحی شهری علم و هنر آفرینش مکان های پایدار است. این امر از طریق فرایندی صورت می پذیرد که شناخنت و سنجش کیفیت فضاهای شهری گام نخست آن را تشکیل می دهد.از این رو نظریه ها و تکنیک هایی که در حوزه مطالعات ماهوی این رشته قرار دارند، همگی به تبیین پدیده کیفیت مکانی و ارائه روش هایی جهت سنجش آن از دیدگاه طراحی شهری پرداخته اند.  بیشتر

ساختار نظریه و الفبای نظریه پردازی

مهرداد قیومی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  معماران و اندیشمندان و محققان معماری در مراتب و حوزه های گوناگونی با نظریه سروکار دارند. از این رو لازم است آنان با اصول و مبادی نظریه و نظریه پردازی و جایگاه آن در تحقیق آشنا باشند. این مقاله خلاصه و برداشتی است از کتاب الفبای ساختمان نظریه به نحوی که به کار معماران و نظریه پردازان معماری آید.مقاله با تعریف نظریه آغاز می شود. تعریغف ...  بیشتر

درآمدی بر مقولات اساسی بازسازی(تصورات نادرست و واقعیت ها)

علیرضا فلاحی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  غالبا متعاقب زمین لرزه های مهیب، خسارات و تلفات مالی و جانی فراوانی به بار می آید که نگاهها را به سوی بازسازی سریع مناطق آسیب دیده معطوف می سازد. به دنبال این امر افکار عمومی خواستار برنامه ای مشخص و از پیش آماده برای بازتوانی و بازسازی اند و افراد اندکی زمان کافی برای تفکر و برنامه ریزی قائل می شوند. در این میان سوال اصلی چگونگی و نحوه ...  بیشتر

برج سازی در قرن بیستم

زینب داعی پور

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  پدیده برج سازی زاییده تحولات اجتماعی – اقتصادی مفرب زمین است. این پدیده پیش از آنکه رشد حجمی و ارتفاعی خود را مرهون معماران باشد، مدیون دستاوردهای صنعنی است. معماران در جهت خلق فضاهایی بودند که از کسالت فرم های اولیه بکاهد و در حین ایجاد تنوع به نیازهای مدام در تغییر و تحول صنوف مختلف پاسخ دهد. در این جهت یه حرکت اصلی صورت پذیرفت که ...  بیشتر

آسیب شناسی مدیریت پروزه های ساختمانی در ایران

مجتبی حسینعلی پور؛ افشین ابراهیمی

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  به رغم رشد قابل توجه مهندسی ساختمان در بعد طراحی و محاسبات در کشور، بعد اجرا هنوز با مشکلات بزرگی روبرو است که مشکلات فراوان پروزه های ساختمانی کشور از نظر فنی، زمانی و مالی از آثار آن است.مدیریت پروزه های ساختمانی در ایران با ضعف ها و آسیب های فراوانی رو به رو است که باید شناسایی شود و برای رفع آن ها راه حل ارائه شود. در این مقاله با بررسی ...  بیشتر

نگاهی سیستماتیک به مسائل شهر

حسین نورمحمد زاده

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  شهرها به مرور زمان رشد و توسعه می یابند و با این توسعه دائماَ در حال تحول و تغییری به هم ریختگی و عدم توازن است. به این به هم ریختگی و عدم توازن«مسئله » گفته می شود. چنانچه این عدم توازن ضعیف، متوسط یا شدید باشد، می توان بدون اطلاق «مسئله»، آن را «بحران» و نهایتاَ «فاجعه» نامید. ساکنان شهرها و خصوصا مجموعه مدیریت شهری آن به اشکال گوناگون ...  بیشتر

رهنمودهای طراحی فضاهای باز مسکونی

شعله نوذری

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  با توجه به کمبود مسکن و سیاست گذاری های اخیر برای تأمین آن مطابق الگوی مصرف مسکن در کشور، فضای باز یا حیاط از برنامه طراحیواحدهای مسکونی مستقل حذف یا بسیار محدود شده است. ایجاد شرایط مطلوب به گونه ای که ساکنان هر محله فضای کوچه را ادامه فضای باز خانه و مکان فعالیت های مکمل زندگی روزمره به شمار آورند.می تواند نقش مهمی در زندگی شهری داشته ...  بیشتر

ردپای قداست در معماری اسلامی ایران

منصوره طاهباز

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  در این تحقیق ردپای قداست در معماری اسلامی ایران بررسی شده است. به عبارتی، شناسایی عواملی که خاصیت فرازمانی و فرامکانی به این معماری داده شده است، اشاره به عالم معنا و رمز و راز معنایی دارد و قابل دریافت توسط همه انسانها در همه اعصار و فرهنگ ها بوده و آنها را تحت تأثیر قرار می دهد. ویزگی های معماری اسلامی ایران از این نظر عبارتند از هدفمندی ...  بیشتر

رابطه ترس و معماری

احمد اصغریان جدی

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  طی هشت سال دفاع مقدس ایران در برابر عراق (1367-1359)، با انکه صدمات انسانی و مادی جبران ناپذیری به کشور وارد شد.تجربیات ارزنده ای در زمینه های گوناگون علمی از جمله معماری و شهرسازی به دست آمد. در این خصوص ، رشته های مختلفی در طراحی معماری دفاعی موثر با یکدیگر در تعامل بودند، از جمله رابطه«ترس» در حوزه علم روان شناسی و «معماری» در حوزه علوم ...  بیشتر

جایگاه پایان نامه تحصیلی در نظام آموزش معماری

سعید میرریاحی

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  این مقاله نگرشی است تحلیلی بر جایگاه پایان نامه و نحوه داوری آن در روند آموزشی دوره کارشناسی ارشد رشته معماری با تکیه بر مطالعه موردی فارغ التحصیلان دانشگاه شهید بهشنتی(ملی ایران) در سالهای 1339-1359. هدف از تدوین این مقاله، بررسی نحوه ارزشیابی نهایی فارغ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد رشته معماری با توجه به بنیه و توان علمی دانشجو در مدت ...  بیشتر

تحقیق تفسیری تاریخی در معماری

مهرداد قیومی

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  یکی از حوزه های مهم تحقیق در معماری، تاریخ معماری است. نویسنده این مقاله تحقیق در تاریخ معماری را از نوع تحقیق تفسیری – تاریخی می داند و میکوشد، متناسب با مجال مقاله، این نوع تحقیق را تعریف و حدود و راهکارها و قوت ها و ضعف های آن را آشکار کند. بدین منظور، در مقدمه مقاله درباره تحقیق تفسیری – تاریخی سخن میگوید.این تحقیق نوعی از «تحقیق ...  بیشتر

آسیب شناسی مشکلات مسکن در ایران

محسن سرتیپی پور

دوره 14، شماره 2 ، مهر 1383

چکیده
  روند رو به رشد جمعیت کشور در چند دهه اخیر و جابه جایی های گسترده آن و سیاستهایی که در پی رشد و توسعه کشور اتخاذ شد، مشکلاتی در زمینه مسکن به وجود آورد که از آن با عنوان«بحران مسکن» یاد میشود. در این میان، گروهی که نظرات و آرای آنها عملا بر سیاستهای مسکن تأثیرگذار بوده است، ریشه این بحران را در ناتوانایی برای ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا ...  بیشتر

نگاهی سیستماتیک به شهر

حسین نورمحمدزاده

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1383

چکیده
  نظریه های گوناگونی در زمینه های مختلف شهری تاکنون ارائه شده است.برخی از این نظریه ها در جامعه شهرسازی نخستین بار ولی با تأخیر چشمگیری از زمان طرح آن ها امکان مطرح شدن را یافته اند.برخی دیگر یا به خوبی و با کفایت لازم مطرح نشده اند، یا اینکه به کلی مجال مطرح شدن را نیافته اند.از جمله نظریه هایی که به نظر میرسد در زمینه فعالیتهای علمی و ...  بیشتر

مروری بر طرح واره ذهنی دانشجویان و رشد آن در فرایند آموزش طراحی(کارگاه معماری طرح )

سید عباس یزدانفر

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1383

چکیده
  آگاهی از ذهن بنه دانشجو و تغییر و تحول آن در فرایند آموزش طراحی معماری در طول تحصیل میتواند برای ارزیابی تدریس استادان و در نهایت ارزیابی آموزش طراحی مدرسه معماری مورد استفاده قرار گیرد.این نوشته گزارشی اجمالی از روش مطالعه ذهن بنه های دانشجویان در فرایند طراحی معماری است.  بیشتر

شیوه های حفاظت از باغ ها و اراضی کشاورزی و آثار آن بر تراکم شهری در ایران

محمدرضا پورمحمدی؛ رسول قربانی

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1383

چکیده
  همجواری مکان استقرار شهرها با اراضی حاصلخیز کشاورزی زمینه گسترش فضاهای شهری را در داخل و پیرامون این اراضی فراهم آورده و در مواردی به محصور شدن قطعات بزرگی از آنها در داخل محدوده های شهری منجر شده است. تداوم این روند ناکارآمدی فرم شهر و تخریب سریع تر اراضی کشاورزی را در پی دارد که مقابله با آن ضرورت استفاده فعال از ابزارهای گوناگون ...  بیشتر

شهرهای کوچک و توسعه منطقه ای(مطالعه موردی: منطقه تهران)*

زهره فنی

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1383

چکیده
  روند رشد و گسترش شهرهای بزرگ(شهرهایی با بیش از 500 هزار نفرجمعیت) در ایران بسیار سریع و تمرکزگرایانه بوده و موجب پدیدآمدن مشکلات و تنگناهای خاص محیطی اقتصادی و اجتماعی شده است. شبکه شهری در ایران در سطوح ملی و منطقه ای با سیر تمرکزگرایانه، با گذشت زمان شاهد بیشتر شدن فاصله میان تهران و سایر شهرها به ویژه شهرهای متوسط و کوچک در ابعاد جمعیتی، ...  بیشتر

شکل مقدس

منصوره طاهباز

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1383

چکیده
  مقاله حاضر به بررسی معنایی اشکال مقدس علل وجودی این اشکال و رابطه کمی و کیفی آن ها با زمان و مکان می پردازد . در این مقاله از وجه تشابه موسیقی و معماری برای ملموس کردن اهمیت تناسبات موزون در اشکال و احجام استفاده شده است. در خاتمه با معرفی انواع تناسبات حسابی هندسی و موسیقیایی و با توجه به وجود به وجود انواع مجموعه های موزون(نظیر گام ها ...  بیشتر